( 292 . ) در بعضى از نسخه‌هاى « نهج البلاغه » است كه اين خطبه تابع خطبه سابق است . « ابن ابى الحديد » 1 ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - تصريح كرده كه اين خطبه را امام ( ع ) در حالى كه به سوى « بصره » در حركت بود ايراد فرموده ، و همين دليل است كه وى اين خطبه را در غير نهج البلاغه يافته است . علاوه آنچه مرحوم شريف رضى در اينجا آورده دست چينى است از خطبه‌اى كه « ابن شعبه » در « تحف العقول » 1 ابن شعبه - تحف العقول - صفحه 108 صفحه 108 قبل از وى از آن حضرت نقل نموده است . چنان كه كلينى در كتاب كافى 1 كلينى - كافى - جلد 5 صفحه 82 جلد 5 صفحه 82 فقراتى از آن را آورده است و در بخش كلمات قصار خواهيم گفت كه حكمت 398 از اين خطبه گرفته شده است . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - جلد 2 صفحه 347 جلد 2 صفحه 347 ) ( 293 . ) « ابن ابى الحديد » مىگويد جمله « او يشفى غيظه بهلاك نفس . . . » اشاره به رؤساى جنك جمل است كه مىخواستند امام را به ناحق بكشند و آن هم بخاطر كارى كه خود انجام داده بودند ( كشتن عثمان ) و دو رو بودند زيرا اين دو با امام ( ع ) بيعت و اظهار رضايت نمودند و پس از آن بازگشتند . . . ( ابن ابى الحديد جلد 9 صفحه 162 ) و توجه داشته باشيد كه در نسخه‌هائى از نهج البلاغه عبارت بالا به اين صورت است : « او يشفى غيظه بهلاك نفسه » كه اشاره به خودكشى و انتحار است . ( 294 . ) « آمدى » 1 آمدى - كتاب آمدى - حرف « ق » و حرف « ن » صفحه 324 و حرف « ها » صفحه 331 و حرف « الف » در صفحه 252 قسمتى از اين خطبه را در حرف « ق » و قسمتى را در حرف « ن »