الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

481

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

( 254 . ) 1 - قسمتى از اين خطبه را زمخشرى در كتاب « ربيع الابرار » 1 زمخشرى - ربيع الابرار - باب تبدل الاحوال در باب « تبدل الاحوال » و قسمتى از آن را « غرر الحكم » 1 - غرر الحكم - ص 320 در ص 320 آورده‌اند . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - ج 2 ص 290 ج 2 ص 290 ) 2 - چنان كه ابن ابى الحديد مىگويد : در اين خطبه ذكرى از « مقياسها » نيست اما مناسبتى كه سيد رضى اين خطبه را به اين نام ناميده ، روشن نمىباشد ، جز جملهء « اين المتورعون فى مكاسبهم » و جمله « « ظَهَرَ الْفَسادُ » » كه دلالت اين دو جمله به اين معنى بعيد است . ( شرح ابن ابى الحديد ج 8 ص 246 ) نويسنده « مصادر نهج البلاغه » در اينجا مىنويسد : بدون ترديد آنچه در اينجا آمده قسمتى از خطبه‌اى بوده كه امام ( ع ) در بارهء مقياسها فرموده و شريف رضى اين قسمت آن را برگزيده است . ( مصادر نهج البلاغه ج 2 ص 290 ) ( 255 . ) 1 - اين سخن را مرحوم كلينى در كتاب « روضه كافى » 1 كلينى - روضه كافى - ص 206 ص 206 آورده است . ( مستدرك و مدارك نهج البلاغه 2 - مستدرك و مدارك نهج البلاغه - صفحه 250 صفحه 250 مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - جلد 2 صفحه 291 جلد 2 صفحه 291 ) « ابو بكر احمد بن عبد العزيز » جوهرى در كتاب « السقيفه » 1 / 1 ابو بكر احمد بن عبد العزيز جوهرى - السقيفه - از « عبد الرزاق » و او از پدرش و او از « عكرمه » و او از « ابن عباس » 1 / 2 ابن عباس - نقل ابن عباس - اين سخن را نقل كرده است . ( مصادر نهج البلاغه ج 2 ص 291 ) 2 - اشاره‌اى به سرگذشت ابو ذر « ابو ذر » از طايفه « بنى غفار » و نام او « جندب بن جنادة » است . نقل شده كه او در جاهليت خداپرست بود ، مىگفت لا إله الا اللّه ، بت نمىپرستيد . روزى يك نفر از اهل مكه بر او گذر كرد به او گفت شخص ديگرى نيز در مكه است كه همين سخنان را مىگويد و خود را پيامبر معرفى مىكند ،