الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

473

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

بيشتر به اشراف عرب و به قريش و به كسانى كه مخالفت و جدائيشان را دوست ندارى ، مىبخشيدى ، وضع رو براه‌تر مىشد ، و پراكندگى ايجاد نمىگرديد ، و بهتر مىتوانستى در بين رعيت عدالت به خرج دهى ، و سر انجام بيت المال را به طور مساوى تقسيم كنى ! 2 - اما مدرك اين سخن : گروهى همچون « ابن قتيبه » در كتاب « الإمامة و السياسة » 1 ابن قتيبه - الإمامة و السياسة - جلد 1 ص 153 جلد 1 ص 153 و « ابن شعبه » در « تحف العقول » 1 ابن شعبه - تحف العقول - صفحه 131 صفحه 131 و « كلينى » در « فروع كافى » 1 كلينى - فروع كافى - جلد 4 صفحه 31 جلد 4 صفحه 31 و « مفيد » در كتاب « المجالس » 1 مفيد - المجالس - صفحه 95 صفحه 95 و « شيخ طوسى » در كتاب « امالى » 1 شيخ طوسى - امالى - جلد 1 صفحه 197 جلد 1 صفحه 197 و . . . آن را ذكر كرده‌اند . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - جلد 2 صفحه 282 جلد 2 صفحه 282 ) 3 - « ابن ابى الحديد » در ذيل اين سخن آورده كه : عمر هنگامى كه به خلافت رسيد بعضى را بر بعضى برترى داد ، سابقين در اسلام ، را بر ديگران ، مهاجران قريش ، بر ديگر مهاجران ، همهء مهاجران را بر همهء انصار ، و عرب را بر عجم برترى بخشيد ، و در تقسيم بيت المال بين اين گروهها مساوات قائل نشد وى در ايام خلافت ابو بكر اين پيشنهاد را نيز كرد ، ولى از جانب ابو بكر مورد قبول واقع نگرديد ، به او گفت : « خداوند هيچكس را بر هيچكس برترى نبخشيده » « ابن ابى الحديد » آن گاه براى توجيه عمل عمر اضافه مىكند : اين مسئله اجتهادى است و خليفهء مسلمانان مىتواند به اجتهاد خود عمل كند . گر چه متابعت از على ( ع ) در نظر ما بهتر است خصوصا كه ابو بكر نيز اين كار را نكرد . و اگر اين خبر صحيح باشد كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم بين افراد به طور مساوات تقسيم مىكرد ، مسئله منصوص مىگردد ، زيرا فعل او صلى اللّه عليه و آله و سلّم همچون فرموده‌اش حجت است ( و جائى براى اجتهاد نيست ) . ( شرح ابن ابى الحديد جلد 8 صفحه 111 )