الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
261
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
و هيچ قدرتى در آفرينش آن وى را يارى نكرده . اگر طريق و راههاى خرد را بپيمائى تا به آخر برسى ، دلايل به تو مىگويند كه آفرينندهء اين مورچه كوچك همان آفريدگار درخت عظيم الجثه خرما است زيرا با تمام تفاوتهائى كه دارند هر دو ساختمانشان دقيق و پيچيده است « و بهر حال » موجودات بزرك و كوچك سنگين و سبك ، توانا و ناتوان همه در خلقتش يكسانند ( و در برابر قدرت او بى تفاوت ) است آفرينش آسمان و جهان همين گونه است آفرينش آسمان و هوا و باد و آب ، اكنون به خورشيد و ماه ، گياه و درخت آب و سنگ و اختلاف اين شب و روز و جريان درياها و كوههاى فراوان و بلندى قلهها و تفرق جدائى اين لغات و زبانهاى گوناگون بنگر ، ( تا خدا را بشناسى ) واى بر آن كس كه ناظم و مدبر اينها را انكار كند گروهى مىپندارند كه آنها همچون گياهند و زارعى ندارند و براى اشكال گوناگون آنها آفرينندهاى نيست . اينها براى ادعاى خود دليلى اقامه نكردهاند و براى آنچه در مغز خود پرورانده تحقيقى به عمل نياوردهاند . آيا ممكن است ساختمانى بدون سازنده ، و يا حتى جنايتى بدون جنايتگر پديد آيد ؟ ! آفرينش ملخ ! و اگر خواهى در بارهء ملخ بينديش كه خداوند براى او دو چشم سرخ ، دو حدقه ، همچون ماه تابان ، و گوش پنهان ، آفريده و دهانى به تناسب خلقتش به او داده : حواسى نيرومند و دو دندان كه با آنها ( شاخههاى گياهان و برگهاى درختان را ) چيده و جدا مىكند و دو وسيله همچون داس كه با آنها خوراكش را جمع آورى مىنمايد . كشاورزان براى زراعت خود از آنها مىترسند و قادر بر دفعشان نيستند . . .