الشيخ محمد علي الگرامي القمي

32

مالكيت ها ( فارسى )

مالكيت فردى مالكيت فردى با يكى از اين سه عامل تحقّق مىيابد : كار ، قرارداد ، نياز ، برخى سرمايه را هم بر اين سه افزوده‌اند . ولى به نظر ما سرمايه‌اى قانونى است كه با كار پيدا شده باشد . و بنابراين نتيجهء كار محسوب مىشود و چيز جداگانه‌اى نيست . ارث هم كار موّرث ( ارث گذار ) بوده است ، و بنابراين لزومى ندارد كه ارث را جداگانه ذكر كنيم . منظور از قرار داد هم ، هر نوع قرار داد صحيح مىباشد و به خريد و فروش اختصاص ندارد و بنابراين نبايد گفت : كار ، نياز ، بيع ، يا كار ، ارث ، بيع . كار كار - فكرى باشد يا جسمى - عامل مالكيت است ، كار صنعتگر ، يا كار يك نفر مخترع ، يا يك نفر نويسنده ، فرق نمىكند ، محترم است و تفاوتى بين كار در توليد يك شىء ، يا در استخراج مادهء خام از زمين ، يا در توزيع يك ماده يا يك كالا وجود ندارد . بديهى است كار عقلائى منظور است كه مورد رغبت مردم در زندگىشان مىباشد و گرنه نقش بر آب زدن هم كار است ، امّا موجد مالكيت نيست . همچنين كارى كه براى جامعه زيان‌آور باشد مالكيّت نمىآورد ( ساختن شراب ، نوشتن كتاب‌هاى مضرّ ، تبليغات براى ملحدان و . . . ) ارزش كار وقتى در اقتصاد از ارزش كار سخن به ميان مىآيد ، بديهى است كه منظور جنبهء مادّى كار را در نظر داريم و بررسى بعد معنوى كار ، بحث ديگرى