الشيخ محمد علي الگرامي القمي
142
مالكيت ها ( فارسى )
باشد ولى قرآن كريم صراحت دارد كه كرامت و احترام به تقوا است . آرى غير از تقوا ، علم ، و مبارزه در راه حقّ ، نيز درقرآن كريم ملاك فضيلت حساب شده است كه دوّمى از مظاهر مهمّ تقوا ، و اولّى مقدّمهء تقوا مىباشد . تقواى بى علم و آگاهى ممكن نيست ، و سكوت در مورد لزوم مبارزه هم خلاف تقوا است ، و در موارد عدم لزوم مبارزه ( نه مفسدهء مبارزه ) هم رخوت و سستى است كه مذموم است . بنابراين احترام به تقوا و علم و مبارزه ، صحيح است ، ليكن امتياز ارثى با روش قرآن نمىسازد ، البته در بعضى موارد اگر دو نفر از هر نظر مساوى باشند و فقط يكى از آن دو سيد باشد ، سيادت براى او مرجّح مىباشد ( از جمله بعقيدهء برخى فقها . در امام جماعت ) ولى اين براى حلّ مسأله است ، بالآخره يكى از آن دو نفر بايد مقدّم شوند و به ناچار بايد پاى مرجّحات جلو بيايد ، اما وقتى است كه در علم و تقوا و . . . مساوى باشند ، خصوصاً كه تاثيرات معنوى ژنتيك هم ممكن است . زيرا مسأله تأثير برخى روحيّات از راه توارث هم مطرح است ، وقتى رنگ پوست و موى مجعد بتواند پس از نسلها اثر بگذارد ، چرا حالات و روحيات اثر نگذارد ؟ خلاصه اين كه گر چه حتماً خوب است مردم خودشان به عنوان احترام به پيامبر صلى الله عليه و آله ، فرزندان صالح او را بيشتر احترام كنند ، ليكن اين توصيه اخلاق است و نه قانون و الزام . . . از اين رو ترجيح قانونى يك گروه از باب توارث به نظر من با نصوص قرآنى و احاديث اسلامى تطبيقپذير نيست . و اللّه اعلم . نظريّهء سوّم اين است كه زكات ، صندوق دولتى و موقعيّت خاص قانونى دارد و مصارفش نيز همين طور ، بنابراين فقرا كه اوّلين مصرف زكات