كدام بقعه ؟ فرمود : در آن بقعه‌اى كه قبّه « 1 » براى آدم نصب كردم ، و حرم [ به ] سبب آن روشن شد ، و آن در طوفان نوح عليه السلام به آسمان رفت « 2 » . پس خدا جبرئيل را فرستاد خط كشيد به جاى كعبه . به روايت ديگر : ابرى فرستاد تا سايه افكند بر آن مقدار كه زمين خانهء كعبه بود « 3 » . و به روايت ديگر : بادى را برانگيخت تا بدان اندازه زمين را برفت ، پس ابراهيم عليه السلام با اسماعيل عليه السلام خاكها و سنگها را برداشته و به اساس اصل رسانيدند « 4 » ، زمين كعبه يك سنگ سرخ بود ، پس وحى شد كه : بناى كعبه را بر اين سنگ بگذار . پس خدا پِىهاى كعبه از براى ابراهيم عليه السلام از بهشت فرستاد و به ملائكهء چندى امر شد كه معاونت ابراهيم عليه السلام نمايند . به روايتى : سنگها را از ذى طُوى آوردند كه جايى است تخميناً در يك فرسخى مكّه و داخل حرم « 5 » . و به روايتى : از پنج كوه مىآوردند : طورسيناء و طور زيتا « 6 » و لبنان و جودى و حراء « 7 » . و به روايت ديگر : از شش كوه : طورسيناء و قدس و ابوقبيس ، ورقان و رضوى و احد « 8 » . پس اسماعيل عليه السلام سنگ مىداد و ابراهيم عليه السلام به بنا مىگذاشت ، و به نظر قاصر مؤلّف « 9 » رسيده كه گويا جبرئيل هم

--> ( 1 ) - قُبَّة : قبه ، بناى گرد برآورده چون گنبد . لغت نامه . ( 2 ) - مستدرك 9 / 323 ب 8 ح 11010 - 3 ؛ بحار 12 / 99 ب 5 ؛ قصص جزائرى / 123 ف 4 . ( 3 ) - ترجمه اخبار مكّه 1 / 49 . ( 4 ) - كافى 4 / 206 ح 5 ؛ الفقيه 2 / 246 ح 2318 ؛ وسايل 13 / 212 ب 11 ح 17584 ؛ بحار 12 / 102 ب 5 ح 9 و 13 / 444 ب 19 ح 9 و 13 / 450 ب 19 ح 14 و 96 / 53 ب 5 ح 2 ؛ تفسيرعياشى 1 / 133 ح 442 و 2 / 84 ح 39 ؛ عيون اخبار الرضا عليه السلام 1 / 312 ب 28 ح 80 ؛ معانىالاخبار / 285 ح 3 . ( 5 ) - مستدرك 9 / 323 ب 8 ح 11010 - 3 ؛ بحار 12 / 99 ب 5 و 96 / 38 ب 4 ؛ تفسير قمى 1 / 62 ؛ قصص‌جزائرى / 123 ف 4 . ( 6 ) - عبارت متن « طور زينا » . م . ( 7 ) - عوالىاللآلى 2 / 97 ح 264 ؛ شفاء الغرام 1 / 179 . ( 8 ) - شفاء الغرام 1 / 179 . ( 9 ) - عبارت متن « مؤلّف قاصر » . م .