و حركات مكروهه ؛ و در آن است بذل و انفاق مال ، و شدّ رحال « 1 » ، و تحمّل بر مشقّتهاى نقل و انتقال ، و در آن است رياضت نفسيّه و طاعت ماليّه و عبادت بدنيّه ، قوليّه و فعليّه ، وجوديّه و عدميّه ؛ و تمامى اين صفات مكمّل نفس انسانى و مقرّب بر حضرت سبحانى است . چنانچه [ حضرت ] امير عليه السلام در بعضى از خطبه‌هاى خود مىفرمايد : « وَ فَرَضَ عَلَيكُم حَجَّ بَيتِهِ [ الحَرامِ ] واجب و فرض گردانيد بر شما اى طايفهء مكلّفين ، حجّ خانهء خود را ، الَّذي جَعَلَهُ قِبلَةً لِلأَنَامِ چنان خانه‌اى كه قبله قرار داده است او را براى مخلوقات ؛ يَرِدُونَهُ وُرُودَ الأنعَامِ وارد مىشوند بر آن خانه مردم ، همچون وارد شدن حيوانات به آب نزد تشنگى ( كنايه از غايت ميل و رغبت است بسوى او ) ، وَ يَألَهُونَ إلَيهِ وُلُوهَ الحَمَامِ سخت اشتياق مىرسانند به آن خانه چون شدّت شوق كبوترانى كه در آن خانه هستند ، نزد خروج ايشان از آن ، جَعَلَهُ اللَّهُ سُبحَانَهُ عَلامَةً لِتَواضُعِهِم لِعَظَمَتِهِ گردانيد آن خانه را ، حقّ سبحانه و تعالى ، نشانه از براى فروتنى ايشان جلالت و بزرگى خود را ، وَ إذعَانِهِم لِعِزَّتِهِ و تصديق نمودن و اعتقاد كردن ايشان بر سلطنت و بزرگوارى او ، وَ اختَارَ مِن خَلقِهِ سُمَّاعاً أجَابُوا إلَيهِ دَعوَتَهُ و اختيار كرد و برگزيد از ميان خلايق خود ، شنوندگان را كه اجابت نمودند به جانب او خواندنِ او را ، وَ صَدَّقُوا كَلِمَتَهُ وَ وَقَفُوا مَواقِفَ أنبِيائِهِ وَ تَشَبَّهُوا بِمَلائِكَتِهِ المُطيفينَ بِعَرشِهِ و تصديق نمودند كلمهء او را ، و ايستادند مطيعان حضرت منّان به اداء مناسك حجّ و ساير اعمال آن به جاى ايستادن پيغمبران او ( كه مواقف و مناسك حجّ است ) ، و شباهت رسانيدن به ملائكهء مقرّبين كه طواف كنندگانند بر گرد عرش اعظم او ، ( وجه شباهت ، طواف است و ترك لذّات نفسانيّه و دنيويّه از جميع ما يلزم تركه ؛ چنانچه در ملائكه ارتكاب به لذّات دنيّهء دنيويّه نيست ) ، يُحرِزُونَ الأربَاحَ « 2 » في مَتجَرِ عِبادَتِهِ وَ يَتَبادَرُونَ عِندَهُ مَوعِدَ مَغفِرَتِهِ جمع مىكنند حاجيان و زايران ، سودها را به جهتِ سرمايهء ايمان در تجارتخانهء عبادتِ او ، و مىشتابند نزد حج كردن ، به مكان وعدهء مغفرت و آمرزش او ، وَ جَعَلَهُ سُبحَانَهُ لِلإسلامِ عَلَماً وَ لِلعَائِذينَ حَرَماً و گردانيد آن خانه را حقّ سبحانه و تعالى نشانه براى دين اسلام ، و از براى پناه‌برندگان بر آن موضع محرم حرمى ، فَرَضَ حَجَّهُ وَ أوجَبَ حَقَّهُ وَ كَتَبَ عَلَيكُم

--> ( 1 ) - شدّ رحال : بستن بار براى رفتن به جايى . لغت‌نامه . ( 2 ) - عبارت متن « الأرواح » . م .