الفصلُ الأوّل در اسرار حجّ و وجوب آن بدان كه براى مكلَّف ممكن نيست تقرّب و وصول الى اللَّه مگر به دور انداختنِ ماسوى البارى از دايرهء مقصود و معمورهء مراد ؛ و آن مطرودِ لازم الاجتناب ، مانع از فوز و فلاح در اين است ؛ خواه از مشتهيات « 1 » نفسانيّه « 2 » باشد و خواه از لذّات دنيويّه . و بايد تجريدِ نفس در جميع حالات از شواغل غير ضرورة « 3 » ، و اكتفا در لوازم وجود بِما لابُدَّ مِنهُ فِى الحَياةِ الغاويَة « 4 » نمود ؛ و اين است طريقهء سالكين راه حقّ . و به همين ملاحظه ، انفراد و تنهايى و كناره‌جويى را ، سابقين از سالكين ، به جهت خود اختيار نموده‌اند ، چنانچه رهبانان و عبّاد ، در زمان سابق ، از مردم و مسكن ، قرار داده‌اند بر خودشان ، سر كوهها و صحرا را ؛ محض از باب وحشت و تنفّر از مخلوقات و كرده‌هاى ايشان ، و طلب انس و ارتباط حقيقى با مبدأ فيض جَل‌َّوَ عَلى نموده ، اعراض كرده‌اند از جميع ماسوىالبارى ، و به اين خاطر مدح و توصيف فرموده ايشان را حضرت ذوالمنن عَزَّوَ جَلَّ به لِسان الصِّدق ، در كلام خود ، مىفرمايد كه : ى ذلِكَ بِانَّ مِنْهُمْ قِسيسينَ وَ رُهْباناً وَ انَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُون‌َى « 5 » . و بعد از اينكه مُندرس « 6 » و مُضمَحلّ « 7 » گرديد اين سلسلهء شريفه از بندگان خدا ، و

--> ( 1 ) - عبارت متن « مشتبهات » . م . ( 2 ) - مشتهيات نَفسانيّه : آرزوهاى نفسانيه . لغت نامه . ( 3 ) - ضَرور : بايسته ، واجب ، مخفّف ضَرورة . لغت نامه . ( غير ضَرورة : غير لازم . م . ) ( 4 ) - بمالابُدَّ . . . : « به آنچه كه ناگزير از آن است در اين زندگانى جاهلانه » ؛ مراد اكتفا به ضروريات زندگى است . م . ( 5 ) - مائده / 82 . ( 6 ) - مُندَرِس شدن : از ميان رفتن ، محو شدن . لغت نامه . ( 7 ) - مُضمَحِلّ گرديدن : نيست و نابود و پراكنده شدن . لغت نامه .