درهم گرديد . همچنين در سال 719 ه . كه ابوالمعالى الملك الناصر ( پادشاه مصر ) به سفر حج رفت ، پانصد شتر براى او تنها خوراك و شيرينى حمل مىكردند ، و علاوه بر اين 280 شتر ديگر ميوه‌هايى نظير انار ، بادام ، مىبردند ، و آشپزخانهء او براى تهيهء خوراك پادشاه يك هزار بوقلمون و سه هزار مرغ حمل مىكرد . بورخارت مىگويد : از ويژگيهاى كاروان شامى ، نظم و انضباط آن بود و همواره پاشاى شام و يا نايب او كه از ميان افسران انتخاب مىشدند رياست اين كاروان را به عهده داشته و فرمان حركت و توقف را با تيرى كه از اسلحهء خود رها مىكرد اعلام مىنمود . در پيشاپيش كاروان گروهى از سربازان سواره در حركت بودند ، همچنين براى محافظت از عقب ماندگان و عقبهء كاروان ، گروهى ديگر از سربازان سواره ، در آخر كاروان قرار داشتند . در كاروان گروههاى مختلف كه از شهرهاى گوناگون به كاروان پيوسته‌اند ، دسته‌جمعى به حركت خود ادامه مىدهند و معمولًا حجاج با يكى از حمله‌دارها قراردادى بسته و او آمادگى چهارپايان را در طول سفر به عهده مىگيرد ، از اين رو هر 20 يا 30 نفر از حجاج را به همراه حمله دار خود كه به تهيهء چادر و خدمتكار و ديگر نيازمنديها مىپردازد مىتوان ديد . اين حمله‌داران خستگى سفر حجاج را به دوش مىكشند ، بويژه آن كه تهيه غذا و خوراك و قهوه و آب و ديگر احتياجات حجاج را به عهده دارند . و مقدار اجرتى كه حمله دار از هر يك از حجاج در سال 1814 ه . در مسير دمشق - مدينه مىگرفته است 150 ريال بوده ، و اجرت مسير مدينه - مكه 50 ريال بوده است . در شبها نور مشعلها كاروان را روشن مىكرده است . و معمولًا راه‌روى روزانه كاروان از ساعت 3 بعد از ظهر تا يك يا دو ساعت پس از طلوع آفتاب از روز بعد بوده است ، ليكن بدويانى كه مأمور حمل