جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )
39
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )
فروشندگان برده ، به فروش بردهء حبشى از دو جنس مىپردازند و قيمت يك كنيز زيباى حبشى 110 تا 120 ريال است . قسمت شرقىالسويقهكه ازسمت راست تاپاىكوه و از سمت شمال به حدود حرم شريف مىرسد به « الشاميه » شهرت دارد ، اين بخش داراى خانههاى زيبايىاستكه ثروتمندان و بازرگانان در آن سكونت مىكنند و در مغازههاى اين بخش ، توليدات شهرهاى شام وحلب كه عبارت است از بافتههاى حريرى و جز اينها به فروش مىرسد ، علاوه بر اين اجناس عثمانىنيزدرآنها عرضه مىگردد . درقسمت شمالىاين بازارچه ، كوچهاىاست كه به « قراره » شهرت دارد درآن خانههاى بسيار زيبايىساخته شده ومعمولًا ثروتمندترين ثروتمندان مكه در آنها سكونت دارند ؛ نظير تاجر گيلانى و تاجر السكات . در شرق قراره و از ميان كوچهاى كه بنام ركوب مشهور است خيابانى بزرگ بنام « شارع المودعه » ادامه دارد كه در واقع ادامهء مسعى است و از نزديكى صفا خيابان عريضى به سوى شرق و به موازات المودعه ادامه دارد كه به « القشاشية » شهرت دارد و در اين خيابان حاكم يا مدير پليس مكه كه در رتبهاى بعد از شريف مكه قرار دارد سكونت مىكند ، و در نزديكى اين خيابان « شِعب المولد » يا « صخرات المولد » قرار گرفته است . بورخارت از خيابانها و كوچههاى ديگرى نظير الغزّى ، و سوق الحدادين و المعلّى ياد مىكند و مىگويد : در قسمت شمالى المعلّى و در مكانى كه اين خيابان به بازار الحدادين مرتبط مىشود ، قهوهخانهاى وجود دارد بنام « قهوةالحشاشين » كه در آن مادهاى تخدير كننده و سكرآور كه از حشيش و بنگ به دست آمده و در تنباكو قرار داده مىشود و سپس آن را مىكشند ، به فروش مىرسد . بورخارت مىگويد : شريف مكه ماليات بسيار سنگينى بر حشيش قرار داده است تا مانع گسترش كشيدن آن شود .