جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )

31

موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )

بورخارت مىگويد : كعبه از دوران جاهليت نزد اعراب مقدس بوده و مردمان در آن دوران نيز - بمانند الآن - گرد خانهء طواف مىكرده‌اند ، ليكن با اين تفاوت كه در جاهليت كعبه با 360 بت تزيين شده بود و اعراب براى ابراز دورى خود از گناهان و پليديها مجبور بودند لخت مادر زاد بر گرد اين بتها طواف كنند . وصف مكه در سفرنامهء بورخارت مكه از زندگى مرفّهى برخوردار بوده و وى هرگز راحتى را كه در مكه احساس نموده ، در ديگر سفرهاى خود در شهرهاى مشرق زمين ياد ندارد ( و اين نشان مىدهد كه مكه در آن دوران از رفاه و آسايش برخوردار بوده است ) و وى هرگز خوشى و آسايش دوران اقامت خود در مكه را ( با اين كه وى در آن دوران گرفتار ناخوشى بود ) فراموش نخواهد كرد ، گو اين كه ناخوشى به وى اجازهء لذت بردن از تمام لذائذ مكه را نداده است او پس از شرح طولانى دربارهء جايگاه مكه نزد اعراب و نامهاى گوناگون مكه كه عبارتند از : ام‌القرى ، المشرفه ، البلد الأمين ، به توصيف شهر پرداخته و مىگويد : شهر فضاى وسيعى را كه طول آن برابر با 1500 قدم مىباشد در برگرفته ؛ يعنى از محلهء الشبيكه تا منتهى اليه مُعلّى . ليكن نام مكه بر مساحت وسيعترى ؛ يعنى منطقهء جرول ( مدخل مكه از راه جدّه ) تا معابده كه در راه طائف قرار دارد را شامل مىشود ، و اين منطقه مساحتى برابر با 3500 قدم را در برمىگيرد . اما كوههايى كه در اين دشت ، اعراب بدان نام مكه يا بكه داده‌اند ، ارتفاعى برابر با 200 تا 500 قدم دارد و همگى خشك و خالى از روييدنيهاست . شيب دشت مكه به آرامى به سوى جنوب است كه