جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )
27
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )
پرداخت و در اين وظيفه بود كه بهمراه ارتش خديوى به سركوبى شورش مماليك در مصر عليا پرداخت ، و پس از پيروزى در اين حادثه گروهان او در مطريه اتراق نمود تا خود را براى حمله به وهابيان شورشى در عربستان آماده كند ، حملهاى كه قرار بود به سركردگى طوسون پاشا فرزند محمد على پاشا انجام گيرد . از اين رو پس از آمادگى لشكر ، سربازان در سال 1811 م . با كشتى از دريا گذشته و خود را به بندر ينبع رسانيد و پس از يك جنگ كه جيوفانى ( / محمد ) در آن نيز شركت فعلى داشت ، نيروهاى دشمن شكست خورده و ارتش ، شهر ينبع را به تصرف خود درآورد ، ليكن در اين هنگام فيناتى به مرض روماتيسم مبتلا گرديد ، از اين رو به قاهره عودت داده شد ، و او چند سال در آنجا مقيم بود تا اين كه اخبار پيروزيهاى محمد على پاشا بر عليه وهابىها به گوش او رسيد و آنگاه وى به همراه نيروى آلبانيايى كه براى كمك به ارتش مصر تشكيل شده بود در سال 1814 م . مجدداً عازم عربستان گرديد . وى در اين سفر در محاصرهء شهر قنفذه و فتح آن شركت داشت ليكن در حملهاى كه وهابيان براى بازپسگيرى شهر نمودند ، او مجروح شد و با تمارض از سربازى گريخته و خود را به مكه رسانيد و در آنجا اعمال حج را انجام داد و به تفصيل دربارهء آن ، در سفرنامهء خود سخن گفته است . او مىگويد : فرار موفقيتآميزم از جنگ و سربازى مرا در وضعيت روحى بخصوصى قرار داد كه سبب گرديد مسائل عاطفى و روحى را درك كنم از اين رو هنگامى كه وارد شهر مكه شدم احساس ويژهاى به من دست داد ، اين شهر با اين كه بزرگ نبود و از زيبايى بهرهاى نداشت ليكن در آن چيزى بود كه نفس و روح انسان را به تعجب و حيرت وامىداشت ، بويژه در هنگام