السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )
19
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )
مسأله 3 - اگر حكم عملى مورد اختلاف نباشد و اين احتمال وجود داشته باشد كه انجام دهنده و يا تارك عمل به حكم مسئله آگاه نيست ، امر و نهى واجب است به خصوص اگر بداند كه او مقصّر است و احتياط ، آن است كه ابتدا وى را به حكم مسأله ارشاد نمايد به ويژه اگر جاهلِ قاصر باشد . مسأله 4 - اگر انجام دهنده عمل ، جاهل به موضوع باشد نهى و امرش و همچنين بر طرف كردن جهلش واجب نيست ؛ مانند اينكه از روى فراموشى و يا غفلت نماز نخوانده و يا مسكرى را با جهل به سكرآور بودن آن نوشيده . بله ، اگر موضوع مهمى باشد كه خداوند از انجام و يا ترك آن راضى نباشد امر و نهى در آن واجب است ؛ مانند قتل نفس محترمه . مسأله 5 - اگر شخصى كارى انجام دهد كه به اجتهاد خود او يا مجتهدش واجب است و يا اينكه حرام است ، اما ديگران نه آن را واجب و نه حرام بدانند ظاهراً امر و نهى اين شخص نسبت به آن موضوعات واجب نيست مگر آنكه تجرّى يا عملى را كه با آن تجرّى شود را حرام بدانيم . مسأله 6 - اگر عملى را كه انجام مىدهد مخالف احتياط واجب بدانند نظر آمر و مأمور و يا مجتهد احتياطاً بايد او را امر و نهى كرد ، بلكه وجوب آن بعيد نيست . مسأله 7 - اگر كسى اجمالًا مىداند كه يكى از دو كار حرام است و با اين حال يكى يا هر دو را انجام داد امر و نهى از آن افعال واجب و در صورتى كه يكى را انجام داده بعيد نيست كه واجب باشد در صورتى كه احتمال دهد كه وى علم اجمالى را منجّز تكليف نمىداند بنابراين ، در هر دو صورت امر و نهى واجب نيست ، بلكه جايز هم نيست ادامه دهد . در صورتى كه بداند كه او علم اجمالى را نسبت به قضيّه ، منجّز تكليف نمىداند ، واجب نيست او را از ارتكاب يك طرف امر و نهى نمود ، بلكه جايز هم نيست و همچنين در ترك اطراف علم اجمالى به وجوب . مسأله 8 - آموختن شرايط امر به معروف و نهى از منكر و موارد وجوب آن ، جواز آن ، و عدم جواز آن ، واجب است تا اينكه شخص در انجام آنها مرتكب خلاف شرع نشود . مسأله 9 - اگر در جايى امر به معروف و نهى از منكر واجب نيست و شخصى امر و نهى نمود ، بر ديگران واجب است كه او را نهى نمايد . مسأله 10 - اگر امر به معروف و نهى از منكر نسبت به بعضى باعث توهين به دين مقدس و شريعت گردد ، هر چند از نظر ديگران اين گونه باشد نه خودش ، امر و نهى جايز نيست به خصوص اگر اطمينان داشته باشد كه تأثير ندارد و فقط احتمال مىدهد ؛ مگر در صورتى كه اين امر از امور مهم باشد كه موارد از نظر اهميت مختلف است .