على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3985

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هياج ( hey j ) ا . ع . كارزار . و يوم الهياج : روز كارزار . هيار ( hay r ) ا . ع . آنچه بيفتد و فرو دريده شود . هيار ( hayy r ) ص . ع . رجل هيار : مرد سست و ضعيف . هياسه ( hay se ) ا . پ . دوالى كه بدان تنك و يا تنك بالاى بار را بكشند . هياط ( hey t ) ا . ع . نزديكى . و مدافعه . و سخت راندن در ورود به آب . ر . مياط . هياط ( hey t ) م . ع . هايط مهايطة و هياطا . ر . مهايطة . هياطل ( hay tel ) و هياطلة ( hay telat ) ع . ج . هيطل . هياطله ( hay tele ) ا . پ . هياتله . هياع ( hey ' ) ص . ع . ريح هياع لياع : باد تند و شتاب . هياف ( hey f ) و ( hoy f ) م . ع . هافت الابل هيافا و هيافا ( از باب سمع ) : دهن گشادند شتران بسوى باد هيف از شدت تشنگى . هياك ( hay k ) ا . پ . روح و روان و جان . هياكل ( hay kel ) ع . ج . هيكل . هياكيدن ( hay kidan ) ف ل . م . پ . ديوانه شدن سك و گاز گرفتن سك ديوانه . هيال ( hay l ) ا . ع . آنچه فرو ريزد از ريك . هياليدن ( hay lidan ) ف ل . م . پ . ترسيدن و هراسيدن . هيام ( hay m ) و ( hoy m ) ا . ع . ريك روان و پيوسته ريزان . و ريگستان خشك . ج : هيم . هيام ( hey m ) ع . ج . هيمان و هيمى . هيام ( hey m ) و ( hoy m ) ا . ع . بيمارى مر شتران را مانند تب . هيام ( hoy m ) ا . ع . شيفتگى و شوريدگى از عشق كه بديوانگى ماند . و نوعى از ديوانگى . و تشنگى سخت . و تب شتر . و نوعى از بيمارى ستور . و بيمارى مر شتران را كه در زمين سرگردان مانده چرا نكنند . هيام ( hoy m ) م . ع . هيم ( مجهولا ) هياما : هيام‌زده گرديد . هيام ( hoyy m ) ص . ع . هائم . هيام ( hayy m ) ا . ع . عشاق و مردم وسوسه‌زده و گرفتار وسواس . هيان ( hayy n ) ا . ع . كلمه‌ايست كه براى شخص نكره استعمال مىكنند . و هيان بن بيان : كسى را گويند كه خودش و پدرش هر دو نكره باشند . هياه ( hay h ) ا . ع . از اعلام ديوان است . هياهو ( hay - hu ) ا . پ . بانك و فرياد و غوغا و هنگامه و شور و خروش در كارزار . هيب ( hayb ) م . ع . هابه يهابه ( از باب سمع ) و يهيبه ( از باب ضرب ) هيبا و هيبة و مهابة : ترسيد از آن و حذر كرد و بزرك شمرد آن را و بزرك داشت آن را . و در فعل امر مىگويند : هب و در حكايت نفس مىگويند : هبت . هيب ( hib ) ا . پ . ياى مجهول - بلغت زند : عاقبت كار . هيبت ( hayyeb ) ص . ع . ترسان و بيمناك . هيبان ( hayb n ) ص . ع . آنكه از وى بترسند . يق : رجل هيبان . هيبان ( hayyab n ) ا . ص . ع . بسيار ترسنده . و سبك و نرم . و خاك . و شبان . و مرد بددل ترسنده . و تكه . و كفك دهان شتر . هيبان ( hayyab n ) و ( havab n ) ا . ع . نام مردى كه هيفان نيز گويند . هيبان ( hayyab n ) و ( hayyeb n ) ص . ع . ترسان و هراسان و بد دل . هيبة ( haybat ) ا . ع . ترس و بيم و پرهيز . و بزرگى . هيبة ( haybat ) م . ع . هاب هيبا و هيبة . ر . هيب . هيبت ( haybat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيم و ترس و هول و هراس و تعظيم و تكريم و توقير و وحشت و وقار و سخت‌رويى و درشتى و شكوه و عظمت و بزرگوارى و جاه و جلال و شوكت . هيبتوار ( haybat - v r ) ص . پ . سهمگين و بزرگوار و داراى جاه و جلال . هيپوپوتام ( hipopot m ) ا . پ . هر دو واو مجهول - مأخوذ از فرانسه - اسب دريايى . هيت ( hit ) ا . پ . غوغا و بانك و فرياد و ستيزه و مناقشه . هيت ( hit ) ا . ع . زمين پست . و نام مخنثى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله آن را از مدينه بيرون كرد . هيت ( hayta ) و ( hayte ) و ( hayto ) و ( hita ) ع . اسم فعل است بمعنى بيار و بيا و پيش بيا بسوى آن چيزى كه ترا بدان مىخوانم و واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است . يق : هيت