على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3942

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عددى : دو مرتبه چهار . و هشت بهشت : نام باغى در اصفهان از بناهاى صفويه . هشت ( hact ) ا . پ . نام روز چهارم از خمسه مسترقه . هشت ( hect ) ا . پ . صفير و صدايى كه از دو لب خارج مىكنند . هشتا ( hact ) ا . پ . هشت تا و هشت واحد . هشتاد ( hact d ) پ . ص . توصيفى عددى : هشت مرتبه ده . هشتاد ساله ( hact d - s le ) ص . پ . آنكه هشتاد سال عمر كرده باشد . هشتادم ( hact dom ) ص . پ . منسوب بهشتاد و آنچه در مرتبه هشتاد واقع شده باشد . هشتايى ( hact yi ) ص . پ . منسوب بهشتا و هر چيزى كه داراى هشت جزء باشد . هشت باغ ( hact - b q ) و هشت بستان ( hact - bost n ) ا . پ . هشت بهشت . و هشت آسمان . هشتده ( hact - dah ) پ . ص . توصيفى عددى : هژده . هشتدهان ( hact - dah n ) ا . پ . چوب عود . و گل خبازى . هشتدهم ( hact - dahom ) پ . ص . توصيفى عددى : هژدهم . هشت ساله ( hact - s le ) ص . پ . آنكه هشت سال عمر كرده باشد . هشت سو ( hact - su ) ص . پ . هر آنچه داراى هشت كنار و هشت گوشه باشد . هشتصد ( hact - sad ) پ . ص . توصيفى عددى : هشت مرتبه صد . هشتگان ( hacta - g n ) و هشتگانه ( hacta - g ne ) ص . پ . هشتم و منسوب بهشت . هشت گنج ( hact - ganj ) ا . پ . نام گنجهاى هشتگانه خسرو پرويز : 1 گنج عروس 2 گنج بادآور 3 گنج ديبه خسروى 4 گنج افراسياب 5 گنج سوخته 6 گنج خضرا 7 گنج شادآور 8 گنج بار . هشت گوشه ( hact - guce ) ص . پ . واو مجهول - مثمن و آنكه داراى هشت گوشه باشد . هشتم ( hactom ) ص . پ . منسوب بهشت و آنكه در مرتبه هشت واقع شده باشد . هشت مأوى ( hact - ma'v ) و هشت مرعى ( hact - mar ' ) ا . پ . هشت بهشت . و هشت آسمان . هشت منظر ( hact - manzar ) ا . پ . هشت آسمان كه عبارت از فلك البروج و فلك زحل و فلك مشترى و فلك مريخ و فلك آفتاب و فلك زهره و فلك عطارد و فلك قمر باشد . هشتمى ( hactomi ) ص . پ . منسوب بهشت . هشتمين ( hactomin ) ص . پ . آنكه در مرتبه هشت باشد . هشتن ( hectan ) ف م . پ . گذاشتن و ترك كردن و فرو گذاشتن و رها كردن . و آويختن و آويزان كردن . و گلوله كردن و پيچيدن . هشت و مشت ( hact - o - moct ) ا . پ . جنك با مشت و لگد و سيلى . هشتويش ( hactevic ) ا . پ . ياى مجهول - نام روز پنجم از خمسه مسترقه كه روز آخر سال باشد . هشته ( hecte ) ص . پ . گذاشته و رها كرده . و معلق و آويخته و آويزان شده . و فروهشته : پايين افتاده و آويخته مانند زلف . هشتيدن ( hactidan ) ف ل . م . پ . صفير زدن . و بوسيدن . و نگاهداشتن و محافظت كردن . هشت‌يك ( hact - yak ) ا . پ . ثمن . هشدار ( hoc - d r ) پ . كلمهء امر يعنى باخبر باش و هوشيار باش . هشده ( hac - dah ) پ . ص . توصيفى عددى : هژده . هشر ( hacr ) ا . ع . سبكى و تنكى و نازكى هر چيزى . هشر ( hacr ) م . ع . هشر الناقة هشرا ( از باب نصر ) : دوشيد همهء شير پستان آن ماده‌شتر را . هشرة ( hacrat ) ا . ع . تكبر و بزرك‌منشى و فيرندگى و گستاخى . هشرة ( hacerat ) ص . ع . شجرة هشرة : درختى كه برگش زود بيفتد . هشستن ( hacesten ) ف م . پ . گذاشتن و ترك كردن . و گماشتن . هشفيفل ( hacfifol ) ا . پ . شقاقل و گزر صحرايى . هشم ( hacm ) م . ع . شكستن هر چيزى و شكستن چيز خشك و يا نان خشك و شكستن چيز ميان كاواك و شكستن استخوان و شكستن سر و روى و بينى . يق : هشمه هشما ( از باب ضرب ) . و هشم فلانا : بزرك داشت فلان را و اكرام كرد آن را . و هشم الناقة : دوشيد آن را بهمهء كف دست . و هشمت الريح اليبيس : شكست باد آن درخت خشك را . هشم ( hacem ) ا . ع . جوانمرد و سخى .