على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3939

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نشيب هموار . و ابر تنك بىآب . و هزم الضريع : ريزه‌هاى شكسته از گياه شبرق . ج : هزوم . هزم ( hazm ) ع . ج . هزمة . هزم ( hazm ) م . ع . هزمت الجيش هزما و هزيمة ( از باب ضرب ) : شكست دادم من آن لشكر را . و هزمت الشئ : انگشت خلانيدم در آن چيز چنان كه مغاكچه‌اى در آن پيدا آمد . و هزم فلانا : زد فلان را چنان كه داخل شد بين دو ورك آن و بيرون آمد ناف آن . و هزمت القوس : بانك كرد آن كمان . و هزم فلانا حقه : ستم كرد بر فلان و غصب كرد حق او را . و هزم البئر : كند آن چاه را . و هزم على فلان : مهربانى كرد بر فلان و درين معنى از باب نصر نيز آيد . هزم ( hazam ) ا . ع . بانك كمان . هزم ( hazem ) ا - ص . ع . اسب منقاد و رام . و غيث هزم : بارانى كه ايستد . هزم ( hezam ) ا . پ . هيزم . هزمات ( hazam t ) ع . ج . هزمة . هزمان ( hazm n ) م ف . پ . هر زمان و هر دم و هر ساعت . هزمة ( hazmat ) ا . ع . هر جاى نشيب و مغاك . ج : هزم . و ج ج : هزوم . و مغاكچه‌اى در سنك و جز آن . و مغاكچه ما بين دو ترقوه . ج : هزمات . و مغاكچه‌اى در سيب و جز آن كه از فرو كردن انگشت پيدا شود . هزمة ( hazmat ) ا . ع . واحد هزم يعنى يك ريزهء از گياه شبرق . هزمجة ( hazmajat ) ا . ع . درهم آميختگى آوازها و سخن پياپى بدون توقف و درنك . هزمرة ( hazmarat ) م . ع . هزمره هزمرة : سخت جنبانيد آن را و بسرعت حركت داد آن را . و نيك سرزنش نمود و عتاب كرد او را و سختى نمود با او . هزمل ( hazmal ) ا . ع . درهم آميختگى آواز و ناآشكارى آن . هزنبر ( hazanbar ) و هزنبران ( hazanbar n ) ا . ع . مرد زيرك تيز سر . و مرد بدخوى . هزنبز ( hazanbaz ) و هزنبزان ( hazanbaz n ) ا . ع . مرد بسيار برجهنده و تيز . و مرد بدخوى . هزنبزانى ( hazanbaz niyy ) ا . ع . مرد تيز خاطر چالاك . هزنوغ ( hoznuq ) ا . ع . ريشه گياهى شبيه بطرثوث و هرنوغ نيز گويند . هزو ( hazv ) م . ع . هزا هزوا ( از باب نصر ) : سير نمود و رفت . هزو ( hazu ) ا . پ . مردم دلير و با جرئت و شجاع . هزوء ( hozu ' ) م . ع . هزا هزء و هزء و هزء و هزوء . ر . هزء ( hoz ' ) و ( hozo ' ) و ( haz ' ) . هزوء ( hozu ' ) ا . ع . استهزا و تمسخر و ريشخند . هزوان ( hazv n ) ا . پ . زبان و لسان و گفتار . هزور ( hazavvar ) ا . ع . مرد سست و ضعيف . هزوع ( hozu ' ) م . ع . هزع هزوعا ( از باب فتح ) : شتافت . و مر الفرس يهزع : اى يسرع . هزوم ( hazum ) ص . ع . قوس هزوم : كمان سخت آواز . هزوم ( hozum ) ا . ع . پسين جزء از شب . و نام جايى . هزوم ( hozum ) ا - ع . ج . هزم . و ج ج : هزمة . هزهاز ( hazh z ) ا . ع . نام سگى . هزهاز ( hazh z ) ص . ع . ماء هزهاز : آب بسيار و روان . و سيف هزهاز : شمشير جنبان آبدار روشن . هزهز ( hozhoz ) ص . ع . بئر هزهز : چاه دورتك . هزهز ( hozhoz ) و ( hozahez ) ص . ع . ماء هزهز : آب بسيار و روان . و كذلك : ماء هزهز . هزهز ( hozahez ) ا . ع . مرد سبك و شتاب . هزهزة ( hazhazat ) ا . ع . فتنه‌اى كه مردم در آن جنبش كنند . ج : هزاهز . هزهزة ( hazhazat ) م . ع . هزهزه هزهزة : جنبانيد و حركت داد آن را . و خوار و رام گردانيد آن را . و نيز هزهزة : برانگيختن فتنه و شورش و جنك در ميان مردمان . هزيج ( hazij ) ا . ع . پاره‌اى از شب . يق : مضى هزيج من الليل . هزير ( hazir ) ص . ع . بعصا درخسته و رانده . هزيرة ( hozayrat ) ص . ع . مصغر هزرة يعنى سخت كسل . هزيز ( haziz ) ا . ع . تردد آواز رعد . و هزيز الريح : آواز وزيدن باد و جنبانيدن آن درخت را هزيز ( haziz ) م . ع . هز الكوكب