على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3940
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
هزيزا ( از باب نصر ) : فرو افتاد آن ستاره و درخشيد در فرو افتادن . و هز الحادى الابل : بنشاط آورد آن حادى شتران را از سرود خواندن . هزيع ( hazi ' ) ا . ع . مرد گول و احمق . و هزيع من الليل : پارهاى از شب و يا مقدار سهيك و يا چهاريك آن و و يا نصف آن . هزيل ( hazil ) ص . ع . لاغر . ج : هزلى . هزيم ( hazim ) ا . ع . تندر و رعد . و اسب سخت آواز . و هزيم الرعد : آواز تندر . هزيم ( hazim ) ص . ع . غيث هزيم : بارانى كه نايستد . هزيمة ( hazimat ) ا . ع . شكست لشكر . و چاه بسيار آب . و ستور لاغر . ج : هزائم . هزيمة ( hazimat ) م . ع . هزم هزما و هزيمة . ر . هزم . هزيمت ( hazimat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شكست لشكر و انهزام و پراكندگى و فرار لشكر . و هزيمت خوردن و يا هزيمت يافتن : شكست خوردن و پريشان و پراگنده شدن و فرار كردن . هزيمت شده ( hazimat - code ) ص . پ . شكستخورده . هزيمتى ( hazimati ) ا . پ . فرارى . هزيمت يافته ( hazimat - y fte ) ص . پ . شكست خورده . هزيمى ( hezzim ) ا . ع . شكست لشكر . هزينه ( hazine ) ا . پ . خزينه و خرج مقابل دخل و روزمره و نفقه عيال . هزينه ( hazine ) م ف . پ . هر روزه و پيوسته . هژده ( haj - dah ) و ( hej - dah ) پ . ص . توصيفى عددى : ده بعلاوه هشت . هژدهم ( haj - dahom ) و ( hej - dahom ) ص . پ . چيزى كه در مرتبه هژده واقع گردد . هژهار ( hajh r ) ا . پ . دندان زيادتى كه در اسبان پديد آيد و تا آن را نكنند اسب علوفه نتواند خورد . هژيدن ( hajidan ) ف ل . پ . خشك شدن و پژمردن . هژير ( hajir ) و ( hojir ) و هژيره ( hajire ) ا - ص . پ . شايستگى و لياقت و هر چيز كه آن را محترم دارند و خاصگى . و زيبايى . و جلدى و چابكى . و هوشيارى . و ستوده و پسنديده و مطبوع و خوب و نيك و سزاوار ستايش . هژينه ( hajine ) ا - م ف . پ . هزينه . هس ( hos ) ا . ع . كلمهايست كه بدان گوسپندان را زجر كنند . هس ( hass ) م . ع . هسه هسا ( از باب نصر ) : كوفت آن را و شكست آن را . و هس الرجل هسا ( از باب ضرب ) : نيك انديشه كرد آن مرد و در آمد در دل او چيزى . هساد ( hes d ) ع . ج . هسد . هساهس ( h sahes ) ع . ج . هسسة . هسب ( hasb ) ا . ع . بسنده و كفايت و حسب . هسبت ( hasbat ) ا . پ . بيگانه و اجنبى و نكره و ناشناس . هست ( hast ) پ . ح م . هستن . ا . وجود و هستى . و هست شدن : بود شدن و موجود شدن . و واقع گشتن و حاضر شدن و ظاهر گشتن . و هست كردن : پديد آوردن و موجود كردن و خلق كردن . و هست و نيست : دارايى و زاد و بود . هست استا ( hast - ast ) ا . پ . ساحر و جادوگر و افسونگر . هستان ( hast n ) ا . پ . وجود و هستى و يوش و فرتاش . هستبر ( hastabr ) ا . پ . يكى از صور فلكى شمالى كه بتازى ثعبان گويند . هستبود ( hast - bud ) ا . پ . جمعبندى . و هستبود كردن : جمع بندى كردن . هستره ( hastare ) ا . پ . جوال مانندى كه از چوب و نى بافند و بدان خشت و آجر و خاك و جز آن بار كرده بجايى برند . هستكن ( hast - kon ) ا . پ . خالق و آفريننده . هستن ( hastan ) ف ل . پ . وجود داشتن و زيستن . هستو ( hastu ) ا . پ . خستهء ميوه مانند زردآلو و هلو . و حق و راستى و درستى و حقيقت چيزى . و مقر و معترف و آنكه به چيزى اعتراف مىكند . هست و بود ( hasto - o - bud ) ا . پ . حاصل و محصول و حاصل امساله نسبت بمحصول سالهاى پيشين . و جمعبندى . و هست و بود كردن : راضى شدن بهر آنچه موجود و حاضر بود . هستودان ( hastud n ) ا . پ . نام پادشاه آذربايجان . هستور ( hast - var ) ا . پ . خداوند هستى يعنى خداوند عالم جل شانه . هست و نيست ( hast - o - nist ) ا . پ . دارايى و ما يملك و زاد و بود .