على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3938

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

با عصا زد بر پهلو و پشت وى . و سخت در خست او را و راند و دور كرد او را با عصا . و هزر بفلان الارض : بر زمين زد فلان را . و هزرله : عطاى بسيار داد او را . و نيز هزر : خنديدن . و شتافتن در حاجت كسى . و گران كردن نرخ چيزى در خريد و فروخت . و بىانديشه خريدن چيزى و در آمدن در آن . هزر ( hezr ) ا . ع . مغبون احمق . و زيان زده . و گول و درشت . هزر ( hozar ) ا . ع . نام گروهى از تازيان يمن كه بشبيخون كشته شدند . و موضعى كه در آن ثمود هلاك گشتند . و نيز موضعى كه در آن گورستان تازيان بود در جاهليت . هزرات ( hazar t ) ع . ج . هزرة . هزرات ( hazar t ) ا . ع . مغبونيها . يق : انه لذو هزرات : يعنى او در هر چيزى مغبون و زيان‌زده است . هزراف ( hezr f ) ا . ع . شتر مرغ چست و چابك . هزربة ( hazrabat ) م . ع . هزرب هزربة : شتافت . هزرة ( hazarat ) ا . ع . كسالت تام . ج : هزرات . يق : فيه هزرات : درو كسالت بسيارى است و نيك كسلمند است . هزرة ( hazarat ) و ( hazrat ) ا . ع . زمين تنك و رقيق . هزرفة ( hazrafat ) م . ع . هزرف هزرفة : شتافت . هزرفة ( hezrefat ) ا . ع . ماده شتر كلانسال . و زن پير . هزرقة ( hazraqat ) ا . ع . بدترين خنده . هزروج ( hazruj ) ا . ع . ريشه طرثوث . هزروف ( hezravf ) و ( hozruf ) ا . ع . شترمرغ چست و چابك . هزروفة ( hezravfat ) ا . ع . ماده شتر كلانسال . و پيره زال . هزروقى ( hozruq ) ا . ع . حبس و بند . هزع ( hoza ' ) ا . ع . شير بيشه سخت درهم‌شكننده شكار . هزف ( hazf ) م . ع . هزفته الريح هزفا ( از باب ضرب ) : سبك كرد آن را باد . هزف ( hezzaf ) ا . ع . شترمرغ سنگين تيزرو . و شترمرغ گريزنده . و شتر مرغ درازپر . و شترمرغ تنبل تناور . هزق ( hazaq ) ا . ع . شادمانى و خرسندى . هزق ( hazeq ) ا . ع . رعد سخت بانك . هزقة ( hazeqat ) ا . ع . زنى كه در جايى قرار نگيرد . هزل ( hazl ) ا . ع . بيهودگى خلاف جد . هزل ( hazl ) م . ع . هزل فى كلامه هزلا ( از باب ضرب ) : مزاح كرد و بيهوده گفت . و هزل القوم : حبس كردند آن قوم ستوران خود را از تنگى و سختى . و هزلته : لاغر گردانيدم آن را . و هزل الرجل : لاغر شتر گرديد آن مرد و مردند شتران او پس درويش شد . هزل ( hazl ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخن بيهوده و مسخرگى و گنگل . هزل ( hazl ) و ( hozl ) م . ع . هزل هزلا و هزلا و هزالا ( از باب نصر ) : لاغر گرديد . و هزلت الدابة هزالا ( مجهولا ) : لاغر كرده شد آن ستور . هزل ( hazl ) و ( hazal ) م . ع . هزل هزلا ( از باب ضرب ) و هزل هزلا ( از باب سمع ) : بيهوده گفت و بازى كرد . هزل ( hazel ) ص . ع . رجل هزل : مرد نيك بيهوده‌كار . و مرد لطيفه‌گو . هزلاج ( hezl j ) ا . ع . گرك چست و چالاك . هزلاع ( hezl ' ) ا . ع . بچهء گرگ لاغر سرين كه از كفتار پيدا شود . و از اعلام است . هزل‌آميز ( hzal - miz ) ص . پ . ياى مجهول - آميخته با لطيفه و خوش طبعى . هزلج ( hazallaj ) ص . ع . ظليم هزلج : شترمرغ تيزرو . هزلجة ( hazlajat ) ا . ع . درهم آميختگى آوازها . هزلع ( hazalla ' ) ا . ع . تيزرو . هزلعة ( hazla'at ) م . ع . رفتن و درگذشتن بچه گرك از كفتار . و پنهان بيرون آمدن از ميان چيزى . هزل‌گو ( hazl - gov ) و ( hazl - gou ) ص . پ . واو مجهول - بيهوده‌گو . هزلى ( hazl ) ا . ع . مارها ، واحد ندارد . هزلى ( hazl ) ص - ع . ج . هزيل . هزليات ( hazliyy t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مسخرگيها و لطيفه‌ها و خوش طبعيها . هزم ( hazm ) ا . ع . زمين