على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3936
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
هزابر ( haz ber ) ع . ج . هزبر . هزابر ( hoz ber ) . ع . شير بيشه . هزأة ( hoz'at ) ص . ع . رجل هزأة : مردى كه آن را فسوس و ريشخند كنند . هزأة ( hoza'at ) ص . ع . رجل هزأة : مردى كه بر مردم ريشخند و فسوس كند . هزار ( haz r ) پ . ص . توصيفى عددى . ده دفعه صد و در مبالغه هر عدد بسيار نامعلوم . هزار ( haz r ) ا . پ . نوعى از بلبل . و بازى چهارم نرد كه ده هزار و داو هزار نيز گويند . هزار ( haz r ) ا . ع . مأخوذ از فارسى - بلبل و هزاردستان . هزارا ( haz r ) ا . پ . هزاره . هزار اسب ( haz r - asb ) و هزار اسپ ( haz r - asp ) ا . پ . نام قلعهاى در خراسان . هزار اسپند ( haz r - espand ) و هزار اسفند ( haz r - esfand ) ا . پ . نوعى از سداب كوهى . هزار آستين ( haz r - stin ) ا . پ . دريا . هزار اسفند ( haz r - esfand ) ا . پ . هزار اسپند . هزار افشان ( haz r - afc n ) ا . پ . تاك صحرايى كه فاشرا نيز گويند . هزاران ( haz r n ) ا . پ . بلبل . و بازى چهارم نرد . هزاران ( haz r n ) پ . ص . توصيفى عددى : هزارها و هزار . و هزاران هزار : در مبالغه گويند يعنى بسيار بسيار . هزارآوا ( hazar - v ) و هزار آواز ( haz r - v z ) ا . پ . بلبل . هزاربز ( haz r - boz ) ا . پ . نام قلعهاى در خراسان . هزار بيشه ( haz r - bice ) و هزار پيشه ( haz r - pice ) ا . پ . جعبهاى كه داراى خانههاى متعددست و از لوازم سفر مىباشد . هزارپا ( haz r - p ) ا . پ . يك قسم جانور كوچكى كه داراى پايهاى بسيار متعددست و نيش آن باسميت و نوعا در ممالك حاره يافت مىگردد و درازى آن تا دوازده سانتىمتر ولى در منطقه محترقه تا سى سانتىمتر مىرسد . هزار پسر ( haz r - pesar ) ا . پ . گياهى دوايى . هزار تابه ( haz r - t be ) ا . پ . آفتاب و خورشيد . هزار تو ( haz r - tu ) و هزار توى ( haz r - tuy ) ا . پ . در هر دو واو مجهول - نام معده دويم ستور . هزار جريب ( haz r - jarib ) ا . پ . نام جايى در نزديكى قزوين . و نام باغى در اصفهان از بناهاى شاه عباس اول كه در اين زمان سلطان مسعود ميرزاى ظل السلطان آن را به كلى ويران نمود . هزارجشان ( haz r - jac n ) و هزارچشان ( haz r - cac n ) ا . پ . فاشرا و هزار گز . هزار چشمه ( haz r - cacme ) ا . پ . قسمى از بيمارى كه سرطان نيز گويند . هزار خانه ( haz r - x ne ) ا . پ . هزار تو و معده دويم ستور . هزارخشان ( haz r - xac n ) ا . پ . هزارجشان . هزار خوابه ( haz r - x be ) ص . پ . واو معدوله - چشم خوابآلود . هزار داستان ( haz r - d st n ) ا . پ . هزار دستان و بلبل . هزار دانه ( haz r - d ne ) ص . پ . خوشهاى كه داراى دانههاى بسيار بود . و گل صد برگ . و سبحهاى كه داراى هزار دانه و يا كمتر باشد . هزار دره ( haz r - dare ) ا . پ . نام كوهى در جنوب اصفهان . هزار دستان ( haz r - dast n ) ا . پ . بلبل و هزار داستان . هزار رخشان ( haz r - raxc n ) ا . پ . فاشرا و تاك صحرايى . هزار رنگ ( haz r - rang ) ص . پ . چيزى كه داراى رنگهاى گوناگون باشد . و هزار رنگ برآمدن : بصورتهاى مختلف خود را آراستن . هزار رنك برآوردن : بصورتهاى گوناگون چيزى را در آوردن و ظاهر ساختن . هزار ستون ( haz r - sotun ) ا . پ . نام يكى از مواضع مشهور در استخر . هزار سفند ( haz r - sefand ) ا . پ . نوعى از سداب كوهى و هزار اسپند . هزارف ( hoz ref ) ا . ع . شتر مرغ چالاك . هزارگائيده ( haz r - g 'ide ) ا . پ . زن قحبه و روسپى هر جايى . هزار گز ( haz r - gaz ) ا . پ . فاشرا و تاك صحرايى و هزارچشان . هزارم ( haz rom ) پ . ص . توصيفى عددى : چيزى كه در مرتبه هزار واقع شده باشد . هزارميخ ( haz r - mix ) ا . پ . ياى مجهول - خرقه درويشان كه بخيه بسيارى بر آن زده باشند . و آسمان پر از ستاره . هزارميخى ( haz r - mixi ) ا . پ . ياى اول مجهول - خرقه درويشان كه پر از وصله و پاره بود و بخيه بسيار بر آن زده باشند .