على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3913

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هتل ( hatl ) م . ع . هتلت السماء هتلا و هتولا و هتلانا و تهتالا ( از باب ضرب ) : پياپى باريد و يا نيك باريد ابر . هتل ( hatel ) ص . ع . سحاب هتل : ابر نيك بارنده . هتل ( hottal ) ع . ج . هاتل . هتلان ( hatal n ) ا . ع . باران سست پيوسته . هتلان ( hatal n ) م . ع . هتل هتلا و هتلانا . ر . هتل . هتلى ( hatl ) ا . ع . نام گياهى . هتم ( hatm ) م . ع . هتم فاه هتما ( از باب ضرب ) : شكست دندان او را از بن و يا شكست جلو دندان او را . و هتم الثنية : شكست دندان پيشين را . هتم ( hatam ) م . ع . هتم الرجل هتما ( از باب سمع ) : از بن شكسته شد دندان پيشين آن مرد . هتماء ( hatm ' ) ص . ع . مؤنث اهتم : زن شكسته دندان پيشين . هتمرة ( hatmarat ) ا . ع . بسيارى سخن . هتملة ( hatmalat ) ا . ع . سخن پوشيده . ج : هتامل . هتملة ( hatmalat ) م . ع . هتمل الرجل هتملة : سخن پوشيده گفت آن مرد . هتمنة ( hatmanat ) م . ع . هتمن هتمنة : بسيار سخن گفت . هتن ( hatn ) م . ع . هتنت السماء هتنا و هتونا و هتنانا و تهتانا ( از باب ضرب ) : باريد ابر و چكيد مثل هطل و يا فوق هطل و يا سست و پيوسته باريد و يا ساعتى باريد و پس سست شد و سپس باز باريد . و هتن المطر : ريخت باران . و هتن الدمع كذلك . هتن ( hoton ) ع . ج . هتون . هتن ( hotton ) ع . ج . هاتن . هتنان ( hatan n ) م . ع . هتن هتنا و هتنانا . ر . هتن . هتو ( hatv ) م . ع . هتوته هتوا ( از باب نصر ) : شكستم آن را زير پاى . هتوء ( hotu ' ) ا . ع . شكافتگى و دريدگى . هتوف ( hatuf ) ص . ع . قوس هتوف : كمان با بانك . هتول ( hotul ) م . ع . هتل هتلا و هتولا . ر . هتل . هتون ( hatun ) ص . ع . سحاب هتون : ابرى كه گاه ببارد و گاه نبارد . ج : هتن . هتون ( hotun ) م . ع . هتن هتنا و هتونا . ر . هتن . هتهات ( hath t ) ص . ع . مرد بسيار سخن‌گوى كه تند سخن مىراند . هت هت ( hat - hat ) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان شتر را بر آب زجر كنند . هتهتة ( hathatat ) م . ع . هتهته هتهتة : شكست آن را و خرد كرد . و هتهت فى كلامه : تند و بسيار سخن راند . و هتهت البعير : زجر كرد آن شتر را در آب بلفظ هت هت . هتى ( haty ) و هتئ ( hati ' ) و ( heti ' ) و هيتاء ( hety ' ) ا . ع . وقت و هنگام بخصوص هنگام از شب . هيتان ( hatay n ) ا . ع . شتران ريزه . و مردم خرد و فرومايه . و افزونى در سخن . و ابناشتگى و آگندگى . هتيكة ( hatikat ) ا . ع . فضيحت و پرده‌درى . هتيمة ( hatimat ) ا . ع . گياه حمض ريزه . هث ( hass ) م . ع . هث هثا ( از باب ضرب ) : دروغ گفت . هثاث ( hass s ) ص . ع . بسيار دروغ‌گوى . هثرمة ( h sramat ) ا . ع . بسيارى سخن . و كثرت كلام . هثم ( hasm ) ص . ع . هثمه هثما ( از باب ضرب ) : كوفت آن را تا نرم شد و ساييده گشت . و هثم لفلان من ماله : بيك بار مال نيكو و جيد داد فلان را . هثم ( hosom ) ا . ع . ريك توده فرو ريخته . هثملة ( hasmalat ) ا . ع . تباهى و فساد . و اختلاط و آميختگى . هثمنة ( hsmanat ) م . ع . هثمن هثمنة : بسيار سخن گفت . هثهاث ( hash s ) ا . ع . شهر بسيار خاك . و دروغ‌گوى . هثهاث ( hash s ) و ( hesh s ) ص . ع . آميخته . و شتاب كننده . و پاسپرده . و ستم‌كننده . هثهثة ( hashasat ) م . ع . هثهث الشئ هثهثة : آميخته و مختلط شد آن چيز . و هثهث الوالى الرعية : ظلم كرد و ستم نمود والى مر رعيت را . و هثهثت السحابة بقطرها و سلجها : بشتاب باران و برف باريد آن ابر . و هثهث فى السير و غيره : شتاب كرد در رفتن و جز آن . و هثهث الشئ : سخت در زير پاى سپرد آن چيز را . هج ( haj ) ص - م ف . پ . راست و افراخته شده . و تدارك و آمادگى با شتاب و چالاكى . و هر چيز افراخته مانند نيزه و علم