ها ( h ) ا . پ . تپانچة بر روى . و سپيدى روى مرغ . و نام حرف سى و يكم از حروف الفبا . ها ( h ) ع . ضمير مفرد مؤنث غايب يعنى آن واو . و نيز كلمهء ها بمعنى اينك مىآيد چنان كه هرگاه به مردى گويند . اين انت ، جواب مىگويد : ها انا ذا : يعنى اينك منم . و اگر بزنى گويند : اين انت ، ها انا ذه ، و اگر به كسى گويند : اين فلان ، هرگاه نزديك باشد مىگويد : ها هو ذا و هرگاه دور باشد مىگويد : ها هو ذاك و در زن هرگاه نزديك بود مىگويد : ها هى ذه ، و اگر دور بود مىگويد : ها هى تلك . و ضمير ها استعمال مىگردد در موضع جر و نصب هر دو . قوله : فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها . و در قسم و سوگند گويند : لا ها الله ما فعلت : يعنى سوگند به خدا نكردم من . ها ( h ) و هاء ( h ' ) ا . ع . نام حرف ه . ج : هاءات . ها ( h ) و هاء ( h ' ) ع . اسم فعل است بمعنى خذ يعنى بگير و استعمال مىگردد با كاف خطاب و يا بدون آن چنان كه در مذكر در مفرد مىگويند : هاء و هاك ، و در تثنيه : هاؤما و هاكما و در جمع هاؤم و هاكم . و منه قوله تعالى : هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَهْ . و در مؤنث در مفرد هاء و هاك و در تثنيه هاء و هاكما و در جمع هاؤن و هاكن . هاء ( h ' ) و ها ( h ) ع . به اين كلمه هم شتر را مىرانند و هم مىخوانند . هاء ( h 'e ) ع . اسم فعل بمعنى بيار و بده . يق : هاء يا رجل اى هات و هائيا انتما و هاؤا انتم و هائى انت و هائيا انتما و هائين انتن . ر . هات . هاءات ( h ' t ) ع . ج . ها و ماء . هاب ( h b ) ا . ع . مار . و نيز كلمه‌ايست كه بدان اسب را زجر كنند و خوانند . و هاب هاب : كلمه‌ايست كه بدان شتر را وقت راندن زجر كنند . هابدة ( h bedat ) ا . ع . زن حنظل چيننده . ج : هوا بد . هابذة ( h bezat ) ا . ع . ماده شتر تيزرو . هابر ( h ber ) ص . ع . ضرب هابر : زدنى كه گوشت را ببرد . هابش ( h bec ) ص . ع . ورزنده و فراهم و گرد آورنده . هابشة ( h becat ) ا . ع . گروه و جماعت نو و جديد . هابط ( h bet ) ص . ع . فرود آورنده و نازل شونده و فرودآينده . هابع ( h be ' ) ص . ع . خرى كه در رفتن گردن دراز كند . ج : هوابع . هابعة ( h be'at ) ص . ع . مؤنث هابع . ج : هوابع . هابى ( h bi ) ص . ع . موضع هابى التراب : جايى كه خاك آن در نرمى مانند غبار باشد . و نيز هابى : پوشيده شده و آگنده شدهء از غبار و گردآلود . هابى ( h bi ) ا . ع . خاك گور . هابية ( h beyat ) ص . ع . نجوم هابية : ستارگان پوشيده شدهء از غبار . هابيغى ( h biqi ) ص . پ . حقيقى ضد مجازى . هابيل ( h bil ) ا . ع . نام پسر آدم كه بر دست برادر خود قابيل كشته شد . هات ( h te ) ع . اسم فعل يعنى بيار و بده . يق : هات يا رجل و هاتيا و هاتوا و هاتى و هاتيا و هاتين . هاتا ( h t ) و هاتاك ( h t ka ) ع . يعنى آن و اين . هاتان ( h t ne ) ع . يعنى اين دو ولى در مؤنث استعمال مىكنند . هاتر ( h ter ) ص . ع . هتر هاتر . ر . هتر . هاتف ( h tef ) ص . ع . ستاينده . و آواز كننده . و هتف به هاتف : آواز كرد او را آواز كننده‌اى كه آواز آن شنيده شد و خودش ديده نشد . هائف ( h ef ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرشته‌اى كه از عالم غيب آواز دهد . هاتل ( h tel ) ص . ع . ابر بسيار بارنده . ج : هتل . يق : سحائب هتل . هاتن ( h ten ) ص . ع . سحاب هاتن : ابرى كه گاه ببارد و گا نبارد . ج : هتن . هاتيك ( h tika ) ع . يعنى آن و اين . هاث ( h ss ) ص . ع . دروغ‌گوى . هاجة ( h jat ) ا . ع . غوك ماده . هاجة ( h jjat ) ص . ع . عين هاجة : چشم بمغاك فرو رفته . هاجد ( h jed ) ص . ع . شب خوابيده و شب زنده‌دار . ج : هجد و هجود . هاجر ( h jar ) ا . ع . نام مادر اسمعيل پيغمبر . هاجر ( h jer ) ا - ص . ع . سخن پريشان‌گوى . و جدايىكننده . و لايق و فايق از ديگران . و نام قبيله‌اى از تازيان . هاجرات ( h jer t ) ع . ج . هاجرة .