على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3902

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هاجرة ( h jerat ) ا . ع . نيم روز و زوال آفتاب . و سختى گرما . ج : هواجر . و نيز هاجرة : رسوايى و فضيحت . ج : هاجرات . يق : رماه بهاجرات اى بفضائح و فواحش . هاجرى ( h jeriyy ) ا . ع . بنا و معمار . و آنكه لازم گيرد حضر و شهر را . و هر چيز خوب و گرامى و جيد . و جوانمرد . هاجرى ( h jeriyy ) ص . ع . منسوب به شهر هجر از شهرهاى يمن . هاجس ( h jes ) ا . ع . خاطر و آنچه در دل گذرد . ج : هواجس . هاجشة ( h jecat ) ا . ع . جماعت و گروه نو فراهم آمده . هاجع ( h je ' ) ص . ع . بشب خوابنده . ج : هجع و هجوع . هاجل ( h jel ) ا . ع . مرد خوابنده . و بسيار سفر . هاجن ( h jen ) ا . ع : آتش زنه كه بيك زدن آتش ندهد . و دختر نارسيده‌اى كه وى را شوى دهند . و خردسال از گوسپندان و جز آن كه پيش از رسيدگى وى را گشن دهند . و بزغالهء ماده‌اى كه قبل از بلوغ بار گيرد . هاجنة ( h jenat ) ا . ع . خرمابنى كه در كوچكى بار دهد . هاجى ( h ji ) ص . ع . هجو كننده . و حروف مقطعات خواننده . هاچيدن ( h - cidan ) ف ل - م . پ . گرفتن و ربودن . و خشك كردن و پژمردن . و سرد شدن و افزون گشتن سرما . هاختور ( h xtur ) ا . پ . پاره و جزء و حصه و بهره . هاد ( h d ) ا . ع . جنبش و حركت . يق : ما له هيد و لا هاد : يعنى نمىجنبد و حركت نمىكند و منع از چيزى نمىكند و منزجر از چيزى نمىشود . و نيز هاد به سكون دال زجرى است مر شتر را . هاد ( h d ) م . ع . هاد هيدا و هادا . ر . هيد . هاد ( h dd ) ا . ع . آواز و بانگى كه از جانب دريا مردم ساحل مىشنوند و از آن در زمين جنبشى پديد مىآيد و گاه زلزله حادث مىگردد . هادة ( h ddat ) ا . ع . تندر و بانك ابر . هادخت ( h - doxt ) ا . پ . نام نسك بيست و دويم از كتاب زند و آن را هاداختا نيز گويند . هادر ( h der ) ا . ع . شير ترش شده كه زبرين آن ستبر و چغرات و زيرين آن تنك و زرد آب شده باشد . و مرد بىاعتبار و افتاده . ج : هدرة ( hadarat ) و ( hedarat ) و ( hodarat ) . هادر ( h der ) ص . ع . شتر با بانك . هادرة ( h derat ) ص . ع . ماده شتر با بانك . ج : هوادر . و ارض هادرة : زمين گياهناك تمام گياه . هادرويش ( h - darvic ) ا . پ . نام بيابانى در تركستان . هادف ( h def ) ص . ع . درآينده . و هل هدف اليكم هادف : آيا در شهر شما تازه كسى در آمده است . هادفة ( h defat ) ا . ع . گروه و جماعت . هادل ( h del ) ص . ع . فرو هشته و آونگان . و بعير هادل : شترى كه لفج آن آونگان و فروهشته باشد . هادم ( h dem ) ص . ع . شكننده و ويران‌كنندهء بنا . و هادم اللذات : مرك . هادورى ( h duri ) ا . پ . نوعى از گدايان سمج و مبرم . هادوريان ( h duri n ) ا . پ . ج . هادورى . و گروه مردم بىسر و پا كه يساولان و چوب‌داران آنها را از سر راه پادشاهان دور كنند . هادون ( h duna ) ع . ج . هادى . هادى ( h di ) ا . پ . يك نوع سنگى و گويند هر كه آن را با خود داشته باشد سك بوى فرياد نكند . هادى ( h di ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هدايت‌كننده و براستا و راه نماينده و آرام گيرنده . و پيكان تير . و هادى سبيل : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و هم‌چنين هادى مهدى : غلام . هادى ( h di ) ص . ع . راه راست نماينده . ج : هداة و هادون . و الهادى موسى بن محمد المهدى : چهارمين خليفه از آل عباس كه در سال 170 هجرى پس از يك سال و سه ماه خلافت وفات كرد . هادى ( h di ) ا . ع . پيشوا . و گردن و مقدم گردن . ج : هوادى . يق : اقبلت هوادى الخيل اى اعناقها . و شير بيشه . و اول شب . و اول گله شتران پيش‌رو كه نمايان گردد . و گاوى كه در مركز خرمن بندند تا گاوان ديگر در وقت خرمن‌كوبى گرد آن گردند . ج : هوادى نيز . و هادى السهم : پيكان تير . و الهادى : خداوند عالم جل شانه . و هادى السبيل و يا هادى الطريق :