على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3886

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

گياه آن . وكم ( vakam ) م . ع . وكم وكما ( از باب حسب ) : اندوهگين گرديد . و هم يكمون الكلام : يعنى ايشان السلام عليكم بكسر كاف مىگويند . وكمة ( vakmat ) ا . ع . زن ستبر سير شكم . وكن ( vakn ) ا . ع . آشيانه مرغ . ج : اوكن و وكون و وكن ( vokon ) و ( vokn ) . وكن ( vakn ) م . ع . وكن الرجل وكنا ( از باب ضرب ) : سخت رفت آن مرد . و وكن فلان : نشست فلان . و وكن الطائر بيضه و على بيضه وكنا و وكونا : در زير خود گرفت آن مرغ تخم خود را . وكن ( vokon ) و ( vokn ) ع . ج . وكن . وكن ( vokan ) و وكنات ( vokan t ) ع . ج . وكنة . وكنة ( vaknat ) و ( veknat ) و ( voknat ) و ( vokonat ) ا . ع . آشيانه مرغ در هر كجا كه باشد . ج : وكن و وكنات . وكواك ( vakv k ) ا - ص . ع . جبان و ترسو . و گرد گردنده در رفتار . وكواكة ( vakv kat ) ا . ع . زن كلان سرين . وكوب ( vakub ) ص . ع . ظبية وكوب : ماده آهوى فراخ‌گام . وكوب ( vokub ) م . ع . وكب وكبا و وكوبا . ر . وكب . و كود ( vokud ) م . ع . وكد بالمكان وكودا ( از باب ضرب ) : اقامت نمود در آنجاى . و وكد فلانا وكده : قصد كرد قصد فلان را . و وكد بالامر : اهتمام كرد در آن كار . و وكد فلانا : آهنك كرد فلان را . و وكد الشئ : رسيد آن چيز . و وكد العهد : استوار بست آن پيمان را . و وكد الرحل : بست پالان را . وكور ( vokur ) م . ع . وكر وكرا و وكورا . ر . وكر . وكور ( vokur ) ع . ج . وكر . وكوع ( vaku ' ) ص . ع . فلان وكوع لكوع : فلان لئيم و ناكس است . وكوف ( vakuf ) ص . ع . ناقة وكوف : ماده شتر شيرناك . وكوك ( vak - vak ) ا . پ . آواز و غوغا و بانك سك . وكوكة ( vakvakat ) ا . ع . گرد گرديدن . و فرار از جنك . و هدير كبوتر . وكول ( vokul ) م . ع . وكل وكلا و وكولا . ر . وكل . وكون ( vokun ) ا . ع . ج . وكن . وكون ( vokun ) م . ع . وكن وكنا و وكونا . ر . وكن . وكى ( vaky ) م . ع . وكى القربة وكيا ( از باب ضرب ) : با وكاء بست سر آن مشك را . وكيت ( vakit ) ا . ع . سخن‌چينى و بدسگالى در نزد والى . و آراستگى سخن بدروغ . وكيد ( vakid ) ص . ع . محكم و استوار و اكيد . وكير ( vakir ) و وكيرة ( vakirat ) ا . ع . مهمانى بناى نو . وكيع ( vaki ' ) ص . ع . سقاء وكيع : مشك استوار كه از آن آب نزهد . و فرس وكيع : اسب استوار كه خوى نكند . و فرو وكيع : پوستين سخت و درشت . و قلب وكيع : دل استوار و دلى كه آن را دو چشم بينا و دو گوش شنوا باشد . و رجل وكيع : مرد لئيم . و فلان وكيع لكيع : فلان لئيم و ناكس است . وكيع ( vaki ' ) ا . ع . گوسپندى كه ديگر گوسپندان پيرو آن باشند . و از اعلام است . وكيف ( vakif ) م . ع . و كف وكفا و وكيفا . ر . و كف . وكيل ( vakil ) ا . ع . آنكه كارى بوى واگذار شده باشد فعيل بمعنى مفعول و نيز بمعنى فاعل مىآيد هرگاه بمعنى حافظ باشد . قوله تعالى : حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ . و گاه در جمع و مونث نيز استعمال شود . ج : وكلاء . وكيل ( vakil ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رسول و پيغامبر و گماشته و كارگزار و مباشر و نايب و خليفه و قايم‌مقام و جانشين و پيشكار و وصى و كسى كه براى كارى گماشته شده باشد و كار را بوى سپرده باشند . و وكيل خرج : خداوند خانه و مهماندار و كسى كه مخارج خانه بوى سپرده شده باشد . و وكيل در : نايب مناب و وكيل دربار . و وكيل دعوا : آنكه از جانب كسى در محكمه قاضى حاضر مىشود و اقامه مىكند ادعاى وى را . و وكيل سلطنت : نخستين دستور و وزير اعظم و بزرك‌مهر . و وكيل كردن : جانشين كردن و نايب مناب كردن و از جانب خود كسى را برگماشتن و كسى را برسالت فرستادن . و وكيل مطلق : برگماشته‌اى كه اختيار تمام بوى داده شده باشد . و نيز وكيل : يكى از صاحب منصبان لشكرى كه پايين‌تر از نايب سلطان باشد و بالاتر از سرجوقه . وكيلى ( vakili ) ا - ص . پ . منسوب به وكيل و وكالت .