على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3866
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
راد بالصلة ما يسمى برا و احسانا و لو زيارة و مطائبة و جلوسا و لو بالسلام . و قولهم : وصلت الانثى اخاها . ر . وصيلة . وصل ( vasl ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رسيدن بهم و پيوستگى و پيوسته شدن و جفت شدن . و وصال و رسيدن دو دوست بهم ضد فراق و اتحاد و اتفاق و ديدار و ملاقات . و شب وصل : شب ديدار و ملاقات دوست . وصل ( vesl ) و ( vosl ) ا . ع . استخوانى كه نشكند و به استخوان ديگر نياميزد . و فراهم آمد نگاه دو استخوان . ج . : اوصال . وصل ( vosl ) و وصلات ( vosal t ) ع . ج . وصلة . وصلة ( vaslat ) و ( voslat ) م . ع . وصل الشئ الى الشئ وصلة و وصلة و وصولا وصلة ( از باب ضرب ) : رسانيد آن چيز را بآنچيز . و وصلك الله ، بكسر العين لغة فيه . قوله تعالى : إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ . وصلة ( voslat ) ا . ع . پيوستگى . يق : بينهما وصلة . ج : وصل و وصلات . وصله ( vasle ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نمونه و قطعه و پاره و كژنه و لاخه و وژنك و پينه و در پى . و وصله كردن : در پى كردن و لاخه نمودن . وصلهدار ( vasle - d r ) ص . پ . هر چيز در پىدار مانند جامه و كفش و جز آن . و صلى ( vasli ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تختهاى از چوب و يا مقوا و يا لوح و جز آن كه كودكان به روى آن مشخ خط مىكنند و نوشتن مىآموزند . و صلى ( vasliyy ) ص . ع . منسوب بوصل بمعنى پيوند و اتصال . وصم ( vasm ) ا . ع . شكاف و شكاف چوب بىجدايى . و گره چوب . و ننك و عار و عيب . ج : وصوم . و نام دهى . وصم ( vasm ) م . ع . وصمه وصما ( از باب ضرب ) : بشتاب بست آن را . و نيز وصم : عيب كردن چيزى را . و شكافتن چوب بىجدايى . وصم ( vasam ) ا . ع . بيمارى و مرض . وصمة ( vasmat ) ا . ع . ننك و عار و عيب . يق : ما فى فلان وصمة . و نيز وصمة : سوگند و يمين در معصيت . وصمة ( vosmat ) ا . ع . سستى و كسالت . و نيز : وصمة : يك شكاف . وصنة ( vasnat ) ا . ع . قطعه خردى از پارچه . وصواص ( vasvas ) ا . ع . سوراخ پيرده باندازهاى كه چشم از آن بنگرد . و روى بند خرد كه دختران بر روى افگنند . و سنك ريزههاى در ميانه زمين و يا در ميان زمين سخت . ج : وصاوص . وصوب ( vosub ) م . ع . وصب الشئ وصوبا ( از باب ضرب ) : پاييد و ثابت گرديد . و وصب الدين : لازم گرديد آن وام . و وصب على الامر : هميشگى ورزيد بر آن كار و نيكو ايستادگى نمود بر آن . و وصب شحم الناقة و لبنها : دايم و برقرار ماند پيه آن ماده شتر و شير آن . وصوص ( vasvas ) ا . ع . سوراخ پرده و جز آن باندازهاى كه چشم از وى بنگرد . وصوصة ( vasvasat ) م . ع . وصوص وصوصة : از وصواص نگريست . و وصوصت المراة : تنگ بست آن زن روى بندهء خود را . و نيز وصوصة : چشم گشادن سك بچه . و چشم تنك كرده نگريستن چيزى را . و صوف ( vosuf ) م . ع . وصف البعير و صوفا ( از باب ضرب ) : بشتاب رفت آن شتر . وصول ( vosul ) م . ع . وصل وصلة و وصلة وصلة و وصولا . ر . وصلة ( vaslat ) و ( voslat ) . وصول ( vosul ) ا . پ . ماخوذ از تازى - رسيد و رسيدن و ورود و آمدن و رسيدگى و رسيدن به مقصود و حصول و تحصيل . و عند الوصول و يا لدى الوصول : يعنى هر وقت رسيد و هنگامى كه رسيد . و وصول شدن : رسيدن و بدست آمدن و حاصل شدن . و وصول كردن : تحصيل كردن و بدست آوردن . وصول باقى ( vosul - b qi ) ا . پ . تتمه حساب و باقى حساب و مقدارى از وجوه كه جمعآورى نشده . وصولى ( vosuli ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنچه ممكن است وصول شود و بدست آيد و جمعآورى شود . و لا وصولى : آنچه بدست نمىآيد و جمع آورى نمىشود و سوخت . وصوم ( vosum ) ع . ج . وصم . وصى ( vasy ) م . ع . وصى وصيا ( از باب ضرب ) : خوار گرديد بعد از رفعت و منزلت . و گرانسنك شد سپس سبكى . و نزديك رسيد . و وصيت الشئ بالشئ : پيوستم آن چيز را به آن چيز . و وصيت الليلة باليوم : پيوسته كردم كار شب را بروز . و وصيته بكذا : رسانيدم آن را بدان . و وصت الارض وصيا و وصيا و وصاء و وصاءة : درهم و پيوسته گرديد گياه آن زمين . و وصى