على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3817

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

اى لا تحمل و نفس حاملة حمل اخرى او نفر آثمة اثم اخرى . وازع ( v ze ' ) ا . ع . پادشاه و يا والى كه باز دارد مردم را از محارم و آنچه خداى تعالى حرام كرده است . ج : وزعة . يق : صار الامر الى الوزعة . و نيز وازع : آنكه در جلو صف مىآيد و اصلاح آن نموده و پيش و پس مىكنند . و زجر كننده . و سالار و سرهنك لشكر كه در امور آن تدبير مىكند . و سك كه گرك را از گوسپندان باز مىدارد . و بازدارنده . و لابد للناس من وازع اى من سلطان يكفهم . و نيز وازع : از اعلام است . وازغ ( v zaq ) ا . پ . شاخه‌هاى بريده شده از خرمابن . و داربست و چفته . وازغ ( v zeq ) ا . پ . نانى كه از پوست ليفى خرمابن مىسازند . وازگون ( v z - gun ) ص . پ . سرنگون و باژگون . وازن ( v zan ) ص . ع . درهم وازن : درمى كه وزن آن درست باشد . وازنج ( v zenj ) ا . پ . بانك و آواز بلند و فرياد . وازنيج ( v znij ) ا . پ . باد پيچ و ريسمانى كه از جايى آويزند و در جشنها و عيدها بر آن نشسته و در هوا آيند و رونه كنند . وازيج ( v zij ) ا . پ . شاخه درخت رز . و هر چيزى كه با آن خوشه انگور را آويزان مىكنند . و جايى كه بدان خوشه انگور را مىآويزند . و تكيه‌گاه درخت رز . و جوانه درخت رز . و جايى كه از آن خوشه انگور مىرويد . وازيخ ( v zix ) ص . پ . گرم و سوزان . وازيدن ( v zidan ) ف ل . پ . بيان كردن حالت و چگونگى سلامتى را . وازيره ( v zire ) ا . پ . وقت و هنگام . وازينج ( v zinj ) ا . پ . بانك و بانك هىهى جهة راندن حيوانات و فرياد . واژ ( v j ) ص . پ . سرنگون و معكوس . واژ ( v j ) ا . پ . باج و زرى كه پادشاه زبردست از پادشاه زيردست مىگيرد . واژار ( v j r ) ا . پ . بازار . واژغ ( v jaq ) و ( v joq ) ا . پ . شاخه‌هاى بريده شده از خرمابن . واژغ ( v joq ) ا . پ . ريسمان كه از ليف خرمابن سازند . واژگون ( v j - gun ) و واژگونه ( v j - gune ) ص . پ . برگشته و سرنگون و معكوس و وارونه و مقلوب . و شوم و نامبارك . واژگونى ( v j - guni ) ا . پ . برگشتگى . و ناراستى تدبير و نادرستى كار . واژون ( v - jun ) و واژونه ( v - june ) ص . پ . وارونه و برگرديده و عكس و قلب و واژگون . واژونه‌خو ( v - june - xu ) ص . پ . واو سيوم مجهول - كسى كه خوى وى برگشته و بدكار شده باشد . واژه ( v je ) ا . پ . بلغت زند و پازند : كلمه . واژيان ( v ji n ) ا . پ . بزرك و بزرگوار . و برترين صف . واژيدن ( v jidan ) ف ل . پ . بيان حالت و چگونگى سلامتى كردن . واس ( v s ) ا . پ . خوشه گندم و يا جو . واساختن ( v - s xtan ) ف م . باز ساختن و حاجت كسى را ادا كردن . واستاندن ( v - sat ndan ) ف م . پ . بازستاندن و واپس گرفتن و باز گرفتن . واسر شدن ( v - sar - codan ) ف ل . پ . پس افتادن و نكس كردن . واسر نگيدن ( v - sarangidan ) ف م . پ . انكار كردن و منكر شدن . واسط ( v set ) ص . ع . در ميان و در ميان نشسته . و آنكه براى ازدواج خواستگارى مىكند و ميانجى براى خواستگارى . واسط ( v set ) ا . ع . واسط الكور : پيش پالان . واسط ( v set ) ا . ع . نام شهرى در عراق ، مذكر و منصرف آيد ، و قد يمنع و آن را واسط القصب نيز گويند . المثل : تغافل كانك واسطى گويند چون حجاج مردم اين شهر را بسخريه مىگرفت براى بنايى مردم فرار كرده در ميان غربا در مسجد مىخفتند و شرطى حجاج آمده و ندا مىكرد يا واسطى و هر كس سر را بلند مىنمود وى را مىگرفت و ازين جهة آن مردم تغافل مىنمودند . و نيز واسط : نام چندين ده در مكه و در بلخ و در طوس و در حلب و در خابور و در موصل و در دجيل و در حله و در يمن و جز آنها . و نام شهرى در اندلس . واسطة ( v setat ) ص . ع . مونث واسط . واسطة ( v setat ) ا . ع . واسطة الكور : پيش پالان . واسطه ( v sete ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ميانجى . و بزرگترين مرواريد و يا گوهر و يا مهره‌اى كه در دست‌بند و يا گلوبند باشد . و هر چيزى كه در ميان واقع مىگردد . و آنكه براى كارى و يا براى ازدواج خواستگارى مىكند . و سبب و علت و موجب و باعث و جهة و