على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3816

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

گردش كردن و سير نمودن . و مضمحل و از هم پاشيده شدن . و متلاشى گشتن . وارفته ( v - rafte ) ص . پ . مضمحل و گداخته و متلاشى شده . وارق ( v req ) ص . ع . شجر وارق : درخت با برك . وارقة ( v reqat ) ا . ع . درخت خوش‌منظرى كه داراى برگهاى سبز باشد . و ارقه ( v reqe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برك درخت . و ورق كتاب . و نامه و رقعه . وارك ( v rek ) ص . ع . آنكه چيزى ندارد و دعوى آن را هم نمىكند . وارك ( v rek ) ا . ع . آنجاى از پالان كه راكب پاى خود را گذارد . واركار ( v r - k r ) ا . پ . فاليز و زمينى كه در آن خربزه و هندوانه و جز آن كشته‌اند . و سبزىكار . و يك قطعه از باغ و خانه محقر . و رزستان . و گياهى كه ساقه آن افراخته و راست نباشد مانند خيار و خربزه و كدو و هندوانه و جز آن . واركة ( v rekat ) ا . ع . وارك و آنجاى از پالان كه راكب پاى خود را مىگذارد . وارم ( v ram ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آماس دردناك و موجع . وارم ( v rem ) ص . ع . آماس كننده و آماسيده . وارمين ( v rmin ) ا . پ . نام شهرى در رى كه ورام و يا ورامين نيز گويند . وارن ( v ran ) و ( v ren ) ا . پ . آرنج و مرفق . وارن ( v ron ) ص . پ . وارون و باژگونه و زير و زبر . وارنج ( v ranj ) ا . پ . مرفق و آرنج . وارنك ( v rang ) ا . پ . خيار بزرك و معوج . و ترنج و ليموى بزرك . و درخت نارنج . وارو ( v ru ) ا . ع . بادزن و مروحه . و هر چيز انباشته از كاه و برآمده . واروغ ( v ruq ) ا . پ . آروغ و جشاء . وارون ( v - run ) و وارونه ( v - rune ) ص - م ف . پ . معكوس و و برگشته و سرنگون و واژگون . و بدبخت و شوم . و وارون زدن و يا وارونه زدن : سرنگون كردن و زير بالا كردن . و وارونه شدن : سرنگون شدن . واره ( v re ) ا . پ . شبه و مانند . و خواجه و صاحب و خداوند . و رسم و عادت و طريقه . و صف و قطار . و كرت و مرتبه . و بسيار و مقدار زياد . و فصل و موسم . وارها ( v r - h ) پ . ج . وار يعنى بارها . وارهانيدن ( v - rah nidan ) ف م . پ . آزاد كردن و خلاص كردن . وارهة ( v rehat ) ص . ع . دار وارهة : سراى فراخ . وارهيدن ( v - rahidan ) ف ل . م . پ . خلاص شدن و آزاد گشتن . وارى ( v ri ) ص . پ . مانا و همچو مثل گل‌وارى يعنى مانا گل . وارى ( v ri ) ص . ع . آگنده پيه و فربه . و زندوار : آتش‌زنه كه زود آتش دهد . و مسك‌وار : مشك جيد و نيكو . وارى ( v riyy ) ا . ع . پيه چرب . و مشك جيد و نيكو . وارية ( v reyat ) ص . ع . ماده شتر فربه . وارية ( v reyat ) ا . ع . بيمارى در شش . واريج ( v rij ) ا . پ . آنجاى از شاخه رز كه خوشه انگور از آن بيرون آيد . واريخ ( v rix ) ا . پ . آرنج و مرفق . و تكيه‌گاه درخت رز . واريدن ( v ridan ) ف م . پ . فرو بردن و بلعيدن و وا استادن به چيزى . وارين ( v rin ) ص . پ . بسرعت و جلدى روان . وارين ( v rin ) ا . پ . آرنج و مرفق . وارينه ( v rine ) ص . پ . مانا و همچو و مانند . و از ( v z ) ص . پ . باز و گشاده و مفتوح . و از ( v z ) ص . پ . باز ايستنده و دست‌كشنده و دست بردارنده و توقف‌كننده و ترك‌كننده و واگذارنده . و هجرت‌كننده . و انكاركننده و آنكه احتياط نمىكند . و از ( v z ) م ف . پ . باز و بار ديگر و ديگر باره . وازدن ( v - zadan ) ف م . پ . پوشيدن و پنهان كردن . و زدن . و پنبه زدن و حلاجى كردن . و بد را از خوب جدا كرده و كنار گذاشتن . وازده ( v - zade ) ا - ص . پ . هر چيز بدى كه از چيز خوب جدا شده و كنار گذاشته باشند و هر چيز بد و معيوب . وازر ( v zer ) و وازرة ( v zerat ) ص . ع . بردارندهء باد بر پشت . و قوله تعالى : لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى *