على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3805
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كسى كه مردم از وى اطمينان يابند و بوى انس گيرند . و زندگانى آسان و خوش . و جامهء نرم . و جامهء خواب . و پوستين كهنه . و نورد ريگ كه از وزيدن باد پديد آيد . و نام درختى كه از آن تير و كاسه سازند . نيم ( neyyam ) و ( noyyam ) ع . ج . نائم . نيم ( neyyam ) ع . ج . نائمة . نيماد ( nim d ) ا . پ . فراست و تميز و قوهاى كه بدان ميان حق و باطل فرق مىگذارند و آنها را از هم تميز مىدهند . نيم آستين ( nim - stin ) ا . پ . نوعى از قبا كه آستينهاى آن تا آرنج مىباشد و از پارچههاى زرى مىسازند و روى لباسهاى ديگر آن را مىپوشند . نيماشكنى ( nim - eckani ) ا . پ . نوعى از حلوا كه نيم شكر نيز گويند . نيمآور ( nim var ) ا . پ . نام محلهاى در اصفهان . نيمباز ( nim - b z ) ص . پ . چشم نيم خفته و نيم گشاده . نيمبر ( nimbar ) ا . پ . نام فندى در كشتىگيرى . نيم بدست ( nim - bedast ) ا . نيم وجب و نصف شير و فاصلهء ما بين نوك انگشت نر و سبابه چون آنها از هم بگشانيد . و بالش كوچك . نيمبرش ( nim - berec ) و ( nim - boroc ) به زبان مردم هند و نيمبرشت ( nim - berect ) و ( nim - boroct ) به زبان مردم هند . ص پ . تخم مرغ نيم بريان شدهء در روغن كه نيمرو نيز گويند و هر چيز نيم بريان شده . نيم بسمل ( nim - besmel ) ص . پ . نيم كشته و مذوحى كه هنوز جان داشته باشد . نيم پارچه ( nim - p rce ) ا . پ . فالج نيمهء بدن . نيمپخت ( nim - poxt ) ص . پ . نيم جوش و نيمرس . نيمپخته ( nim - poxte ) ص . پ . نيمجوش و چيزى كه خوب پخته نشده باشد . نيمپر ( nim - por ) ص . پ . نصفه . و ظرفى كه تا نيمه آن داراى چيزى باشد . نيمپرتو ( nim - partav ) ص . پ . ماه و ستارهاى كه داراى تابش ضعيفى بود . نيمپز ( nim - paz ) ص . پ . چيزى كه نيك پخته نشده باشد . نيمة ( nimat ) ا . ع . خوابيدگى و هيئت خواب . يق : فلان حسن النيمة . و قوت شبانه . يق : ما له نيمة ليلة . نيم تاج ( nim - t j ) ا . پ . نوعى از آرايش كه بر سر عروس مىگذارند . نيم تخت ( nim - taxt ) ا . پ . تختى كه بر بالاى آن مىخوابند و دارابذين و دار افرين . تيم ترك ( nim - tark ) ا . پ . خود و كلاه آهنى كه در روز جنك پوشند . نيم ترك ( nim - tarak ) و نيمترنك ( nim - tarang ) ا . پ . آواز پست . نيم تسليم ( nim - taslim ) ا . پ . نوعى از سلام و تعظيم كه دست را بر ناف گذاشته كرنش كنند و تمام تسليم آنكه دست را بر زمين گذاشته و كرنش نموده و سپس بر پيشانى گذارند . نيم تن ( nim - tan ) و نيم تنه ( nim - tane ) ا . پ . او خالق و جامهء كوتاهى كه تا نيمه بدن را پوشد . و يك نوع تصويرى كه نقاش نيمه بدن را مىكشد و آن را نيمچهره نيز گويند . ر . نيمچهره . نيمته ( nim - teh ) ا . پ . هاى ملفوظ - نصف بار و تقسيم شدهء به دو . و نيم ته كردن : تقسيم كردن به دو و نصف كردن . نيمجان ( nim - j n ) ص . پ . جاندارى كه هنوز قدرى از جان وى باقى باشد . و نيمجان شدن : از هول و ترس مانند مرده افتادن . نيم جوان ( nim - jav n ) ص . پ . مردى كه نصف عمر خود را گذرانيده باشد . و اسب رام نشده و دستآموز نگشته . نيم جو سنك ( nim - jav - sang ) ا . پ . وزنهاى كه معادل نيم گندم باشد . نيم جوش ( nim - juc ) ص . پ . واو مجهول - چيزى كه نيك نجوشيده و خوب پخته نشده باشد . نيم چاشت ( nim - c ct ) ص . پ . ناشتا . نيم چرخ ( nim - carx ) ا . پ . نوعى از كمان . نيمچكمه ( nim - cakme ) ا . پ . چكمهء كوتاه . نيمچه ( nim - ce ) ا . پ . جامه و بالاپوش كوتاه . و شمشير و تفنك كوتاه . نيم چهره ( nim - cehre ) ا . پ . يك نوع تصويرى خيالى كه داراى نصف صورت و يك چشم و يك بازو و يك دست و يك پا مىباشد . و نر و ماده است نر داراى دست و پاى و چشم و ديگر اعضاى راست و ماده داراى دست و پاى چپ و ديگر اعضاى چپ و چون آن دو را بهم متصل كنند شبيه به شكل انسان مىگردد و چنين فرض كردهاند كه چون آنها را از هم جدا نمايند هر يك به روى يك پا دويده و بشتاب و سراسيمگى مخاطرات بسيار مىآورد و نيم رخ . نيم خانهء مينا ( nim - x neye - min ) ا . پ . آسمان . نيم خايه ( nim - x ye ) ا . پ .