على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3806

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

گنبد و قبه . و قبه آسمان . نيم خند ( nim - xand ) ا . پ . تبسم و خنده‌اى كه در آن لبها چندان از هم باز نشوند . نيم خواب ( nim - x b ) ا . پ . واو معدوله - غنودگى و چرت . نيم خورد ( nim - xord ) و نيم خورده ( nim - xorde ) ا - ص . پ . در هر دو واو معدوله - خاييده شده . و آنچه از غذا در ظرف بماند و باقيماندهء غذا . و گندم برشته شده . نيم‌خيز ( nim - xiz ) ص - م ف . پ . ياى دويم مجهول - نيم راست و درست راست نشده . و نيم خيز كردن : نيمه بدن را از زمين بلند كردن در تواضع و جز آن . نيمدار ( nim - d r ) ص . پ . جامهء مستعمل كه هنوز فرسوده و پاره نشده باشد . نيمدست ( nim - dast ) ا . پ . مسند كوچك . نيم دينار ( nim - din r ) ا . پ . لب معشوق . نيم راست ( nim - r st ) ص . پ . چيزى كه نيك راست و بلند نشده باشد . نيم راست ( nim - r st ) ا . پ . نام پرده‌اى از موسيقى . نيم راضى ( nim - r zi ) ص . پ . آنكه نيك راضى و خشنود نباشد . نيم راه ( nim - r h ) ا . پ . نصفه راه و ميان راه . نيم رخ ( nim - rox ) و نيم رخساره ( nim - roxs re ) ا - ص . پ . نصف صورت و كنار صورت . و تصوير يك چشمى . نيم رس ( nim - ras ) ص . پ . ميوه‌اى كه هنوز نرسيده و پخته نشده باشد . و مرغى كه پر و بال آن هنوز در نيامده باشد . و تيرى كه بنشانه رسد . نيم رنك ( nim - rang ) ص . پ . باخته رنك و كم رنك و رنك ناتمام و ناقص . نيم‌رو ( nim - ru ) ص . پ . جواهر و يا مرواريدى كه يك طرف آن مدور و طرف ديگرش پهن باشد . نيم‌رو ( nim - ru ) ا . پ . تخم مرغ نيم برشت . نيم‌رو خاكى ( nim - ru - x ki ) ص . پ . آنكه يك طرف روى آن بر زمين گذاشته شده باشد . نيمروز ( nim - ruz ) ا . پ . واو مجهول - ميان روز و وسط روز و هنگام زوال . و نام ايالتى از سيستان . و نوعى از پول . و نام پرده‌اى از موسيقى . و نام لحن بيست و نهم از سى لحن باربد . و پادشاه نيمروز : آفتاب و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و سلطان نيمروز : آفتاب . نيمروزه ( nim - ruze ) ص . پ . واو مجهول - منسوب به نصف روز و نصف روزى . نيم زال ( nim - z l ) ص . پ . زن نصف عمر . نيم زبان ( nim - zab n ) ص . پ . كسى كه از خجالت و شرمسارى و يا حماقت و يا جهتى ديگر نمىتواند سخن گويد و حرف زند . نيم سال ( nim - s l ) ص . پ . مرد نصف عمر . نيم سر ( nim - sar ) ا . پ . مردم مملكت دامباك . نيم سفته ( nim - softe ) ص . پ . هنوز سوراخ ناشده . و سخن ناتمام و سربسته و پنهان و مخفى . و اندك ترشح شده . نيم سوخت ( nim - suxt ) و نيم سوخته ( nim - suxt ) ا . پ . در هر دو واو مجهول - قطعه‌اى از پارچهء سوخته . نيم‌سوز ( nim - suz ) ا - ص . پ . واو مجهول - چيزى كه همهء آن محترق نشده باشد . و نوعى از زغال كه كاملا زغال نشده و هنگام افروخته شدن دود كند . نيم سير ( nim - sir ) ص . پ . ياى دوم مجهول - آنكه به قدر كفايت خوراك نخورده و هنوز ميل به خوردن داشته باشد . و نيم راضى . نيم شكرى ( nim - cakari ) ا . پ . نوعى از حلوا . نيم فسرده ( nim - fasorde ) ص . پ . آنچه كاملا منجمد نشده و بسته و فسرده نشده باشد . نيم كار ( nim - k r ) ص . پ . فرسوده شده و كار كرده . نيم‌كاره ( nim - k re ) ا - ص . پ . شاگرد و مزدور . و هر چيز ناتمام . نيم كاسه ( nim - k se ) ا . پ . نوعى از ظرف چوبين نيم كروى . نيم‌كت ( nim - kat ) ا . پ . نيم تخت . نيم كشت ( nim - koct ) ص . پ . نيم بسمل . نيم كشيده ( nim - kacide ) ص . پ . شمشيرى كه نيمه آن از نيام در آمده باشد . نيم كوز ( nim - kuz ) ص . پ . مرد كوزپشت . نيم گرم ( nim - garm ) ص . پ . شير گرم و فاتر و هر مايعى كه گرمى آن مانند شير تازه دوشيده باشد . نيم گنه ( nim - gonah ) ا . پ . هاى ملفوظ - خطاى اندك و قصور . نيملا توتيا ( nim - l - tuti ) ا .