نية ( niyyat ) ا . ع . قصد و آهنك . و حاجت و نياز . و كارى كه كسى آهنك آن مىكند . و جهتى كه مسافر روى به آن مىرود و قصد آن مىكند خواه نزديك باشد و يا دور . و دورى و جدايى . نيت ( nayt ) م . ع . نات نيتا ( از باب ضرب ) : پيچ پيچان و خميده رفت از ضعف و سستى . نيت ( niyyat ) و ( niyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آهنك و قصد و ملچكا و اراده و عزم و آرزو و مراد و مقصود و غرض . نيتون ( naytun ) ا . ع . نام درختى بدبوى . نيثران ( naysor n ) ا . ع . بسيار سخن و پرگوى . نيچه ( nay - ce ) ا . پ . مصغر نى يعنى نى خرد و كوچك . و نى پيچ غليان . نيچه‌بند ( nay - ce - band ) ا . پ . آنكه نيچه مىسازد و نىپيچ درست مىكند . نيچه‌بندى ( nay - ce - bandi ) ا . پ . شغل نيچه‌بند . نيح ( nayh ) م . ع . ناح العظم نيحا ( از باب ضرب ) : درشت و سخت گرديد استخوان سپس رطوبت خواه آن استخوان خرد باشد و يا كلان . نيح ( nayyeh ) ص . ع . عظم نيح : استخوان سخت و قوى . نيحان ( nayah n ) م . ع . ناح الغصن نيحانا ( از باب ضرب ) : خميد آن شاخ درخت . نيدر ( naydar ) ا . ع . يكى از نامهاى مدينهء طيبه است . نيدفه ( naydafe ) ا . پ . نيفهء شلوار . نئدل ( ne'del ) ا . ع . بلا و رنج . و كار سترك . نيدل ( nidol ) ا . ع . كابوس . نيدلان ( naydal n ) ا . پ . كابوس . و صرع . و نى و ناى . نئدلان ( ne'dal n ) و ( ne'del n ) و ( ne'dol n ) و نيدلان ( nidal n ) و ( nidel n ) و ( nidol n ) ا . ع . كابوس . نيده ( nideh ) ا . ع . يك نوع خارى هندى . نير ( nayr ) م . ع . نرت الثوب نيرا ( از باب ضرب ) : نگارين كردم جامه را . و نار الشئ نيرا ( از باب نصر ) : روشن گرديد آن چيز . نير ( nir ) ا . ع . حاشيه و پود جامه كه رنگارنگ و نگارين باشد . ج : انيار . و پرز جامه و ريشهء آن . و خطهاى جامه كه با هم مجتمع گردند . و پود جامه . و يوغ آماج . و چوب جولاهگان كه بر روى وى بافند . ج : انيار و نيران . و كرانهء راه . و صدر راه . و نشان روشن راه . و شكاف راه . و نام دهى . و نام كوهى . نير ( nayyer ) ص . ع . روشن و تاب‌دار . ج : نيرات . نير ( nayyer ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوردهنده و روشن‌كننده . و آفتاب و ماه . و نير اعظم : آفتاب . و نير اصغر : ماه . نيرا ( nir ) ا . پ . بلغت زند و پازند : نار و آتش . نيرات ( nayyer t ) ع . ج . نير . نيران ( nir n ) ع . ج . نار . و ج . نور . و ج . نير . نيرب ( nayrab ) ا - ص . ع . بدى و سخن‌چينى . و مرد چابك و چست . و نام دهى . و نام موضعى . و رجل نيرب : مرد بد و شرير . و كذلك : رجل ذو نيرب . نيربة ( nayrabat ) ا . ع . بدى و سخن‌چينى . نيربة ( nayrabat ) ص . ع . امراة نيربة : زن بد و شرير . نيربة ( nayrabat ) م . ع . نيرب نيربة : سخن‌چينى نمود و نمامى كرد . و نيرب الرجل : سخن آميخته گفت آن مرد . و نيرب الكلام : بافت سخن را و آراست آن را و سر بسته گفت سخن را . و الريح تنيرب التراب فوقه : باد مىبافد خاك را يعنى موج مىاندازد به روى خاك و خط مىكشد روى آن . و كذلك : الريح تنيرب الماء فوقه . نيربى ( nayrab ) ا . ع . بلا و سختى . نيرة ( nirat ) ع . ج . نار . نيرة ( nayyerat ) ا . ع . يك ضرب و يك زخم از تير كه بر كسى پوشيده نباشد . يق : بغاه الله نيرة اى ضربة او رمية تنير فلا تخفى على احد . نيرج ( nayraj ) ا . ع . آهن آماج كه بدان زمين شيارند . و نمام و سخن‌چين . و ماده شتر نيكوى تيزرو . و عدا عدوا نيرجا : شتابان و مترددانه دويد . نيرج ( neyraj ) و ( niraj ) ا . پ . ياى مجهول . هر چيز پژمرده و خشك شده . نيرجة ( nayrajat ) ا . ع . اختلاف در پيش آمدن و پس رفتن . و اختلاف و تردد در كلام و در سخن . و بنمامى و غمازى تك و دو كردن . نيرجة ( nayrajat ) م . ع . نيرجها نيرجة : مجامعت كرد با آن زن . نيرزة ( nayrazat ) م . ع . هديه