على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3785
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ا . پ . خدمتگار و فرمانبردار و چاكر و ملازم . نوكر ( nukar ) ا . پ . نام پادشاهى . نو كرده ( nav - karde ) ا . پ . نبيره و نواده . نوكرى ( navkari ) ا . پ . چاكرى و ملازمت و خدمت و فرمانبردارى و فروتنى . نوكرى پيشه ( navkari - pice ) ا . پ . ياى دويم مجهول - آنكه به خدمت و چاكرى كسى زندگانى مىكند و خدمتگار . نوكريز ( navk - riz ) ا . پ . ياى مجهول - قلم فرو رفتهء در مركب و سياهى . نوكى ( navk ) ع . ج . انوك . نوكيلا ( nukil ) ا . پ . واو مجهول - سلاح تيز و نوكدار . نوگان ( nug n ) و ( nevg n ) ا . پ . جشنى كه براى يادگارى امر مهم و بزرگى مىگيرند و آن را عيد نوگان نيز گويند . نوگفار ( nav - gof r ) و نوگفاره ( nav - gof re ) ا . پ . پرحرف و پرگوى و هرزهگوى . نوگند ( nav - gand ) و نوگنده ( nav - gande ) ص . پ . نورسته و نوخاسته . نوگواره ( nav - gov re ) ا . پ . يار و مصاحب پرگوى و هرزهگوى . نوگيوش ( nu - geyuc ) ا . پ . نام پادشاه جزيرهء طرطانيوش كه عذرا در آن جزيره افتاده و نجات يافت . نول ( navl ) ا . ع . نورد جولاه . ج : انوال . و مزد كشتى و كرايهء جهاز . و انعام و عطيه . و طريقه . و وادى روان . و رود بار پر از آب . و خدمت و آنكه سزاوار خدمت بود . يق : نولك ان تفعل كذا : يعنى سزاوارست كه چنين كنى . و ما نولك : يعنى سزاوار تو نيست . نول ( nul ) م . ع . نلته و له و به نولا ( از باب نصر ) : عطا دادم او را . و نالت المرأة بالحديث و الحاجة : جوانمردى كرد آن زن بسخن و حاجت و يا آهنك و قصد نمود در آن . و نلته العطية : انعام و عطيه دادم او را . و نيز نول : نورديدن . و نال نائلا و نيلا و نولا . ر . نائل . نول ( nul ) ا . ع . گروهى از زنگيان . نول ( nul ) ا . پ . واو مجهول - گرداگرد دهان . و منقار مرغ . و لوله و نايژهء صراحى و مشربه و جز آن . و گردن صراحى . و هر چيز كه بر آن تكيه مىكنند و بدان پشت مىدهند . و ورطه و گرداب . و نول مرغ : منقار هر مرغى بخصوص غاز . نولة ( navlat ) ا . ع . بوسه . و انعام و دهش و عطيه . يق : ما اصاب منه نولة اى نيلا . و نام قلعهاى . و از اعلام است . نولة ( nulat ) ا . ع . دهش و انعام و عطيه . نولون ( navlun ) ا . پ . مأخوذ از يونانى - كرايهء كشتى و جهاز . نوله ( nule ) ا . پ . سخن و كلام و كلمه و قول مقابل فعل . نوم ( navm ) ع . ج . نائم . نوم ( navm ) ا . ع . خواب . نوم ( navm ) م . ع . نام فلان نوما و نياما ( از باب سمع ) : بخواب شد فلان . و نمت : خوابيدم . و نم : كلمهء امر يعنى بخواب . و نام الرجل عن حاجته نوما ( از باب نصر ) : اهتمام نكرد آن مرد در حاجت خود . و نام الخلخال : بىآواز شد پاى برنجن از پر گوشتى ساق . و نامت السوق : كساد شد بازار . و نامت الريح : ايستاد باد . و نام البحر : آرميد دريا . و نامت النار : فرو مرد آتش . و نام الثوب : كهنه گرديد آن جامه . و نام الرجل : فروتنى كرد آن مرد بخداى تعالى . و نامت الشاة : مرد آن گوسپند . و نام اليه : آرميد و قرار گرفت بسوى آن . و نمته نوما : چيره شد بر وى در نبرد خواب . نوم ( navm ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خواب و غنودگى . و نوم دائم : خواب هميشگى . نوم ( novam ) ص . ع . مرد بسيار خواب . نؤم ( na'um ) ص . ع . خوابنده ، مذكر و مؤنث در وى يكسانست . نوم ( novvam ) ص . ع . ج . نائم . و ج . نائمة . نومان ( navm n ) ا . ع . نام گياهى . و مرد بسيار خواب . يق : يا نومان و لايق : رجل نومان . نومبر ( navambr ) ا . پ . نام ماه يازدهم از سال مردم فرنك . نومة ( numat ) و ( novamat ) ص . ع . رجل نومة : مرد بىاعتبار گمنام . و مرد كند خاطر نادان . و كذلك : رجل نومة . نومة ( novamat ) ا . ع . كسى كه مردم نمىدانند چه در دل دارد . نومة ( novamat ) ص . ع . رجل نومة : مرد بسيار خواب . نومسلمان ( nav - mosolm n ) ص . پ . كسى كه بمناسبت و لياقت به چيزى شروع مىكند . و مردم تازه مسلمان .