على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3743
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تكلم را . نفس دراز ( nafas - dar z ) ص . پ . پرگوى و پرحرف . نفس درازى ( nafas - dar zi ) ا . پ . پرگويى و ياوهگويى . نفس سوخته ( nafas - suxte ) ص . پ . واو مجهول . ساكت و خاموش نفس شمارى ( nafas - com ri ) ا . پ . حالت جان كندن و مردن نفس شوم ( nafas - cum ) ص . پ . آنكه گفتار وى شوم و نامبارك باشد . نفسكش ( nafas - kac ) ا . پ . منفذ و محل عبور و مرور نسيم و هوا . نفس گسسته ( nafas - goseste ) ص . پ . خاموش و ساكت نفس گسل ( nafas - gosel ) ص . پ . آنكه باز مىدارد و قطع مىكند تنفس و تكلم را نفسى ( nafsi ) ص . پ . روحى و حيوانى و هوسى و شهوتى . نفسى ( nafasi ) م ف . پ . ياى مجهول - مأخوذ از تازى - لحظهاى و دمى . نفسى ( nafsiyy ) ص . ع . منسوب بنفس . نفش ( nafc ) م . ع . نفشت القطن و الصوف نفشا ( از باب نصر ) يا نگشتان پراكنده كردم پنبه و پشم را . و نفش الرجل على الشئ نفوشا : متوجه گرديد آن مرد آن چيز را تا بخورد آن را . و نفشنا نفوشا : در ارزانى در آمديم . و نفشت الابل و الغنم نفشا و نفوشا ( از باب نصر و ضرب و سمع ) : بشب چرا كردند شتران و گوسپندان بىشبان . منه قوله تعالى : إِذْ نَفَشَتْ فِيهِ غَنَمُ الْقَوْمِ . نفش ( nafac ) ا - ص . ع . خصب و ارزانى . و پشم . و شتران پراكندهء در شب بدون شبان . و ابل نفش : شتران چراكنندهء در شب بدون شبان . نفص ( nafs ) م . ع . نفص بالكلمة نفصا ( از باب نصر ) : بشتاب گفت آن كلمه را . نفص ( nofas ) ع . ج . نفصة . نفصة ( nofsat ) ا . ع . يك لخت خون . ج : نفص . نفض ( nafz ) م . ع . نفضت الثوب نفضا و نفيضى ( از باب نصر ) : برفشاندم و تكان دادم جامه را تا گرد و غبار آن زايل گردد . و نفضت الشجر : تكان دادم درخت را تا برك بريزد . و نفضت الابل : نتاج دادند شتران . و نفضت المرأة كرشها : بسيار فرزند گرديد آن زن . و نفض القوم : سپرى شد توشهء آن قوم . و نفض الزرع : برآمد آخرين خوشهء آن كشت . و نفض الكرم : برآمد غورهء آن درخت رز . و نفض فلان المكان : نظر كرد فلان بهرچه در آنجاى بود تا بشناسد آنها را . و نفض السبغ : رفت پارهاى از آن رنك و نفض السور : خواند آن سورهها را . و نفضته الحمى : لرزه درآورد او را تب . و نيز نفض : به چپ و راست نگريستن المثل : اذا تكلمت ليلا فاخفض و اذا تكلمت نهارا فانفض بصيغهء امر يعنى چون در شب حرف مىزنى آهسته بگو و اگر در روز حرف مىزنى به چپ و راست بنگر نفض ( nefz ) ا . ع . فضهء كبت و يا كبت مردهاى كه درشان افتاده باشد . و يا انگبين كرم افتاده كه آن را با مورد در خانهء زنبوران مىآلايند تا زنبور در آن آمده انگبين سازد . نفض ( nafaz ) ا . ع . برك و يا ميوهء زير درخت افتاده و يا آنكه از تكان دادن درخت افتاده باشد . و دانههاى انگور بهم چسبيده . نفض ( nofoz ) ع . ج . نفاض . نفضاء ( nofaz ' ) ص . ع . لرزهء تب . نفضاء ( nofaz ' ) و نفضة ( nofzat ) ا . ع . بارانى كه در جايى بارد دون جايى . نفضة ( nofzat ) و ( nofazat ) ص . ع . لرزهء تب . نفضة ( nafazat ) ا . ع . گروهى كه آنها را جهة تجسس دشمن به اطراف فرستند . نفضى ( nafaz ) و ( nefezz ) ا . ع . جنبش و لرزه و نفيضى . نفط ( naft ) م . ع . نفط الرجل نفطا ( از باب ضرب ) : خشمناك گرديد آن مرد و يا برجوشيد از خشم . نفط ( naft ) و ( nafat ) م . ع . نفطت اليد نفطا و نفطا و نفيطا ( از باب سمع ) : ريش گرديد دست از كار و يا شوخگين گرديد . نفط ( neft ) و ( naft ) ا . ع . نفت و نفط بكسر فصيحترست . نفط ( nafat ) ا . ع . آبله و چيچك كه از كار كردن در دست پديد آيد . نفط ( nafet ) و نفطات ( nafet t ) ع . ج . نفطة . نفطات ( naft t ) و ( neft t ) ع . ج . نفطة ( naftat ) و ( neftat ) . نفط انداز ( naft - and z ) ا . پ . نفتانداز . نفطة ( naftat ) و ( neftat ) ا . ع . چيچك و آبله . و شوخى كه در دست از كار كردن پديد آيد . ج . نفطات ( naft t ) و ( neft t ) .