على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3736
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
شتر مرغ نر . و كلهء شتر مرغ . نغض ( naqz ) و ( noqz ) ا . ع . غضروف كتف و يا هر جاى كه جنبان باشد . نغض ( naqaz ) م . ع . نغض نغضا و نغضا . ر . نغض . نغض ( noqqaz ) ص . ع . محال نغض : چرخهاى بزرك چاه آبكشى . نغضان ( naqaz n ) م . ع . نغض نغضا و نغضانا ر . نغض . نغضل ( naqzal ) ص . ع . برذون نغضل : ستور گرانبار . نغط ( noqot ) ا . ع . مرد دراز بالا . نغظلة ( naqzalat ) م . ع . آهسته دويدن . و به چپ و راست خميدن و خميدن در رفتن . نغف ( naqaf ) ا . ع . كرمى كه در بينى شتر و گوسپند باشد . و كرم سپيدى كه در هستهء خرماى خيس كرده شده بود . و كرمى درشت و باريك كه از خنافس و جز آن بركشند . و آب بينى خشك شده و مانند آن كه از بينى برآرند . نغفة ( naqafat ) ا . ع . واحد نغف و در تحقير به كسى گويند : يا نغفة . نغفتان ( naqafat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان در رخسار . يقال : لكل رأس فى عظمى و جنتيه نغفتان اى عظمان . نغل ( naql ) و ( naqel ) ا . ع . پسر زنا و زنازاده و بدنژاد . نغل ( naqal ) ا . ع . فساد . يق : برا الجرح و فيه شئ من النغل اى فساد . نغل ( naqal ) م . ع . نغل الاديم نغلا ( از باب سمع ) : تباه گرديد آن پوست در دباغت . و نغل الجرح : تباه گرديد آن زخم . و نغلت نية فلان : بد شد نيت فلان . و نغل قلبه على فلان : كينه ور گرديد بر فلان . و نغل بين القوم : تباهى انداخت ميان قوم و سخنچينى نمود . نغل ( naqel ) و ( naql ) ص . ع . پوست تباه شدهء در دباغت . نغل ( naqel ) ا . پ . زير زمين مانندى كه در صحرا و يا دامنهء كوه جهة گوسپندان كنند . و غار گرگ . و سوراخ روباه . نغلة ( naqlat ) ص . ع . جارية نغلة : دخترزادهء زنا . نغلة ( naqlat ) و ( naqelat ) ا . ع . مؤنث نغل ( naql ) و ( naqel ) يعنى زادهء زنا . نغلة ( noqlat ) ا . ع . تباهى پوست در دباغت . نغلة ( naqelat ) ص . ع . جوزة نغلة : گردوى تباه شدهء بد بو شده . نغم ( naqm ) و ( naqem ) ا . پ . سوراخ كردن و كاويدن زيرزمين و نقب . نغم ( naqm ) م . ع . نغم فى الغناء نغما و نغمة ( از باب ضرب و نصر و سمع ) : آهسته سراييد . و نغم فى الشراب : فرو خورد شراب را . و نغم نفسا ( از باب نصر ) : دم برآورد . و نغم نغما ( از باب ضرب و فتح ) : آهسته سخن گفت . و ما نغم به حرف : سكوت كرد و حرفى نزد . نغم ( naqam ) و ( naqm ) ا . ع . سخن آهسته . نغم ( neqam ) ع . ج . نغمة ( naqmat ) . نغم ( noqam ) ع . ج . نغمة ( noqmat ) . نغمات ( naqam t ) ع . ج . نغمة . نغمات ( naqam t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترانهها و سرودها و آوازها . نغمة ( naqmat ) ا . ع . آواز و نيكويى صوت در قراءة . ج : نغم و نغمات . نغمة ( naqmat ) م . ع . نغم نغما و نغمة . ر . نغم . نغمة ( naqmat ) و ( naqamat ) ا . ع . واحد نغم ( naqm ) و ( naqam ) يعنى : يك سخن آهسته . نغمة ( noqmat ) ا . ع . جرعه و آشام . ج : نغم . نغمه ( naqme ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آواز خوش و آهنك و نوا و آهنك موسيقى و ترانه و سرود و لحن . و نغمهء عنقا : نام نوايى از موسيقى . نغمهپرداز ( naqme - pard z ) و نغمهزن ( naqme - zan ) و نغمه ساز ( naqme - z z ) و نغمهسراى ( naqme - sar y ) و نغمهكش ( naqme - kac ) ا . ص . پ . سراينده و مغنى و مطرب و سرودگوى و آوازخوان و ترانهزن . نغن ( naqan ) ا . پ . سوراخ ناف . نغن ( naqan ) و نغنخلان ( naqan - xal n ) و نغنخواد ( naqna - x d ) و نغنخوالان ( naqna - x l n ) و نغنخوالان ( naqan - x l n ) و نغنخوايين ( naqan - x yin ) و ( naqna - x yin ) ا . پ . در هر پنج واو معدوله : زنيان و نانخواه . نغنغ ( naqnaq ) و ( naqnoq ) ا . پ . پيمانه و قفيزى كه بدان غله پيمايند و هر نغنغى معادل چهار خروارست .