على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3735
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نغب ( noqab ) ع . ج . نغبة . ( naqbat ) و ( noqbat ) . نغبة ( naqbat ) ا . ع . يك بار گرسنه شدن و بىنانخورش گرديدن قوم . و از مكان خود رفتن . و يك بار آشاميدن . نغبة ( naqbat ) و ( noqbat ) ا . ع . پسخورده . و يك آشام آب و جز آن . ج : نغب . نغبة ( noqbat ) ا . ع . آشاميدن و آشام . و كار زشت . نغبق ( noqboq ) ا . ع . احمق . نغبقة ( naqbaqat ) ا . ع . آوازى كه از شكم ستور شنيده شود . نغبقة ( naqbaqat ) و نغبوقة ( noqbuqat ) ا . ع . آواز نرهء ستور چون در غلاف جنبد . نغبوق ( noqbuq ) ا . ع . نام مرغى . و نام موضعى . نغبوقة ( noqbuqat ) ا . ع . ر . نغبقة . نغبول ( noqbul ) ا . ع . نام مرغى . و نام گياهى . نغت ( naqt ) م . ع . موى بركندن ( و الفعل من فتح ) . نغث ( naqs ) ا . ع . بدى پيوستهء سخت . نغچه ( neq - ce ) ا . پ . نوعى از چلپاسه . نغر ( naqar ) ا . ع . چشمهء آب شور نمكين . نغر ( naqar ) م . ع . نغر من الماء نغرا ( از باب سمع ) : آب بسيار خورد . و نغر عليه نغرا و نغرانا ( از باب سمع و ضرب و فتح ) : خشمناك گرديد بر آن . و نغرت الناقة : دنبال خود را هم كشيده و گذشت ماده شتر . و نغرت القدر : برجوشيد آن ديك . و نغر الصبى : ماليد گلوى آن كودك را . نغر ( naqer ) ص . ع . خشمناك . و آنكه آب بسيار خورد . نغر ( noqar ) ا . ع . بلبل . و بچهء گنجشك . و گنجشك نوك سرخ . ج : نغران . و نوعى از خران و يا خران نر . و بچهء حوامل هرگاه صدا كند . نغران ( neqr n ) ع . ج . نغر . نغران ( naqr n ) م . ع . نغر نغرا و نغرانا . ر . نغر . نغرة ( naqerat ) ص . ع . امرأة نغرة : زن غيرتمند . نغرة ( noqarat ) ا . ع . واحد نغر . ر . نغر . نغرقة ( naqroqat ) ا . ع . نوك موى پيچيده و مرغول كرده . نغروچ ( noqruc ) ا . پ . چوبى كه خمير را بدان پهن و تنك كنند و وردنه . نغر ( naqz ) ص . پ . خوب و نيك و نيكو . و صاف و روشن . و كمياب و هر چيز عجيب و بديع كه ديدنش خوشآيند باشد . و چست و چابك . نغز ( naqz ) م . ع . نغز بينهم نغزا ( از باب نصر ) : برآغالانيد ايشان را و تباهى افگند ميان ايشان . و كذلك نغزهم النغاز . و نغز الصبى : نرم ماليد آن كودك را . نغزتر ( naqz - tar ) ص . پ . خوبتر و بهتر و نادرتر و كميابتر . نغزك ( naqzak ) ا . پ . نادر و بديع و كمياب . و ميوهاى كه آن را انبه نيز گويند . نغزى ( naqzi ) ا . پ . كميابى و پسنديدگى . نغزيدن ( naqzidan ) ف ل . پ . نيكو شدن و خوب شدن . نغش ( naqc ) و نغشان ( naqac n ) م . ع . نغش نغشا و نغشانا ( از باب فتح ) : مضطرب گرديد و لرزيد . و نغش الشئ : در جاى خود حركت كرد آن چيز . و هو ينغش اليه : او ميل مىكند بسوى آن . نغص ( naqas ) م . ع . نغص الرجل نغصا ( از باب سمع ) : بمراد خود رسيد آن مرد . و نغص البعير : بانجام نرسيد آشاميدن آن شتر و سيراب نشد . و نغص الشراب : بريده گرديد شراب از نوشندگان . و نيز نغص : وارد كردن شتران را بر حوض و سيراب ناشده برگردانيدن و ديگرى بجاى آنها آوردن . نغص ( naqes ) ص . ع . شراب نغص : شرابى كه بر نوشندگان بريده گردد پيش از سير شدن آنها . نغض ( naqz ) ا . ع . آنكه در رفتن سرش بجنبد و بلرزد . نغض ( naqz ) م . ع . نغض راسه نغضا و نغوضا و نغضا و نغضانا ( از باب نصر و ضرب ) : جنبيد و لرزيد سر او . و نغض رأسه : جنبانيد سر خود را ( لازم و متعدى ) . و نغض السحاب : ستبر شد ابر و بسيار گشت و بعضى از آن به روى بعضى درغلتيد و از جاى خود حركت نكرد . ر نيز نغض : شتران را بر حوض وارد كردن و پس از آب خوردن از هر دو شتر قوىتر آن را بيرون آوردن و شتر ضعيف در جاى آن داخل كردن . و نيز نغض و نغوض : ستبر گرديدن كوهان شتر . و جنبيدن دندان كودك وقت افتادن . نغض ( naqz ) و ( neqz ) ا . ع .