على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3734
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نية نعور : قصد و آهنك دور و دراز . نعوس ( na'us ) ص . ع . ناقة نعوس : ماده شتر شيرناك . نعوظ ( no'uz ) م . ع . نعظ نعظا و نعظا و نعوظا . ر . نعظ ( na'z ) و ( na'az ) . نعوظ ( no'uz ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برخاستگى و راستشدگى نره . نعوف ( na'uf ) ص . ع . اذن نعوف : گوش فروهشته . نعومة ( no'umat ) م . ع . نعم الشئ نعومة ( از باب كرم ) و نعم ( از باب سمع ) و نعم ( از باب ضرب و نصر ) و نعم ( از باب حسب ) و نيز نعم ينعم ( از باب فضل يفضل ) : نرم و نازك گرديد آن چيز ، و از باب حسب بندرت مىآيد . و قولهم : منزل ينعمهم يعنى : منزلى كه در رفاهيت و آسايش مىآورد ايشان را . و كذلك منزل ينعمهم او ينعمهم و نيز ينعمهم از باب افعال . نعومت ( no'umat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نرمى و ملامت ضد خشونت و درشتى . نعى ( na'y ) ا . ع . خبر مرك . نعى ( na'y ) و ( na'iyy ) م . ع . نعاه له و عليه نعيا و نعيا و نعيانا ( از باب فتح ) : خبر مرك وى را داد به آن . و هو ينعى على زيد ذنوبه او آشكار مىكند گناهان زيد را . نعى ( na'iyy ) ا . ع . خبر مرك و خبر مرك دهنده و خبر مرك داده شده . و خبر بد دهنده . و يق : يكفى النعى خبرا . نعيان ( no'y n ) م . ع . نعى نعيا و نعيا و نعيانا . ر . نعى ( na'y ) و ( na'iyy ) . نعيب ( n'aib ) ا . ع . بانك زاغ . نعيب ( na'ib ) م . ع . نعب نعبا و نعيبا . ر . نعب . نعيبة ( na'ibat ) ا . ع . مالياتى كه در مراكش از ولايات مختلفه بخزانهء پادشاه آن مملكت تحويل مىشود . نعيت ( na'it ) و نعيتة ( na'itat ) ا . ع . اسب نيكو پيشى گيرنده . نعير ( na'ir ) ا - ص . ع . فرياد و فغان در جنك و بدى . و بنو النعير : نام بطنى از تازيان . و فلان نعير الهم : فلان دور آهنك و بلند فكرست . نعير ( na'ir ) م . ع . نعر نعرة و نعيرا . ر . نعرة . نعيف ( na'if ) ص . ع . ضعيف نعيف : از اتباع ضعيف است . نعيق ( na'iq ) م . ع . نعق نعقا و نعيقا . ر . نعق . نعيلة ( no'aylat ) ا ع . مصغر نعل يعنى نعل كوچك . نعيم ( na'im ) ا . ع . نعمت و تن آسايى و فراخى و مال . و نعيم الله : دهش و عطيه خداوند تبارك و تعالى . و نعيم عين بمعنى نعام عين مىباشد . نعيم ( na'im ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرور و شادمانى و نعمت و توانگرى و مال و نيكى و تنآسايى و فراخى و عيش و عشرت . و بهشت . و نعيم ابدى : زندگانى جاويد . و جنت نعيم : بهشت . نعيم ( no'aym ) ا . ع . از اعلام است . و ابو نعيم : نان سپيد . نعيم پاك ( na'im - p k ) ا . پ . كارهاى پرهيزگارى . نغار ( naqq r ) ص . ع . جرح نغار : زخمى كه خون از وى روان باشد . نغاز ( noqq z ) ا . ع . فتنهانگيزان و آنان كه ميان قوم تباهى مىافگنند . نغاش ( noq c ) و ( naqq c ) ا . ع . مرد نيك كوتاه بالا كه بسستى و ضعف حركت كند . نغاشة ( noq cat ) ا . ع . نام مرغى . نغاشى ( noq ciyy ) ا . ع . مرد نيك كوتاه بالا كه بسستى و ضعف حركت كند . نغاض ( naqq z ) ص . ع . ستبر و شكندار . و نغاض البطن : آنكه شكم وى داراى چين و شكن باشد . و غيم نغاض : ابرهايى كه در پى يكديگر بجنبند . نغاغ ( naq q ) ا . پ . هر چيز نادر و نفيس . و مفصل گردن . و جام و آوند آبخورى . نغاك ( naq k ) ا . پ . پنبهء زده اعلا . نغاك ( neq k ) ا . پ . نادان و ابله و احمق . و حرامزاده . نغام ( naq m ) ا . پ . ذرات گرد و غبار پراكندهء در هوا كه بتازى هباء و هباب گويند . نغام ( naq m ) و ( neq m ) ص . پ . زشت و ناخوش و تيره رنك و سيهفام . نغانغ ( naq neq ) ع . ج . نغنغ . نغب ( naqb ) م . ع . نغب الطائر من الماء نغبا ( از باب فتح و نصر و ضرب و سمع ) : جرعه جرعه خورد آن مرغ آب را ، و لا يقال شربه . و فلان نغب فلان ريقه : فرو برد فلان آب دهن را . و نغبت من الاناء : جرعه جرعه نوشيدم از آن آوند .