على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3717
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
انفه غضبا : فلان در هنگام خشم مىجنباند بينى خود را . و نص المتاع : گذاشت كالاها را به روى يكديگر . و نص فلانا : دقت كرد در پرسيدن فلان را تا غايت آن . و نص الى الرئيس الاكبر : اسناد داد برييس بزرگتر . و نص الشئ : واقف گردانيد بر آن چيز . و نص على الشئ : تعيين كرد آن چيز را . و نص الشى : آشكار كرد آن چيز را . نص ( nass ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر كلام صريح كه پر واضح و آشكار باشد . و هر آيه از قرآن مجيد كه بطور وضوح دلالت بر مقصود كند . نصأ ( nas ' ) م . ع . نصاه نصأ ( از باب فتح ) : گرفت موى پيشانى آن را . و نصا الناقة : بانك برزد بر آن ماده شتر و راند آن را . و نصا الشئ : برداشت آن چيز را و بلند كرد . نصاء ( nes ' ) ا . ع . نام موضعى . نصاء ( nesa ' ? ) م . ع . ناصى مناصاة و نصاء . ر . مناصاة . نصاب ( nes b ) ا . ع . نژاد و اصل هر چيزى . و بازگشت . و جاى غروب آفتاب . و دسته كارد . ج : نصب و انصبة . و آن قدر از مال كه زكات بر وى واجب گردد . و آلتى در شكم ماهى . و نام اسبى . نصاب ( nes b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنقدر از مال كه بر وى زكات واجب گردد . و رتبه و جاه و لياقت و بخت و طالع و نژاد و اصل . و مال و زر و سرمايه . و صاحب نصاب : بلند مرتبه و بختيار . و افادت نصاب : معلم دانا . و نيز نصاب : نام كتابى منظوم در لغات تازى از ابو نصر فراهى . نصاب ( nass b ) ص . ع . عيار و حيلهباز . نصاب ( noss b ) ع . ج . ناصب . نصاح ( nes h ) ا . ع . رشته و سلك . ج . نصح و نصاحة . و نام مردى . نصاح ( nass h ) ا . ع . خياط و درزى . نصاح ( noss h ) ع . ج . ناصح . نصاحات ( nes h t ) ا . ع . چرمها و ريسمانهاى حلقهدار كه آنها را نصب كرده بوزينگان را شكار كنند . و نام چند كوه . نصاحة ( nes hat ) ع . ج . نصاح . نصاحة ( nas hat ) و نصاحية ( nas heeyt ) م . ع . نصح نصحا و نصاحة و نصاحية . ر . نصح . نصار ( nass r ) ا . ع . از اعلام است . نصار ( noss r ) ع . ج . ناصر . نصارا ( nas r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترسايان . نصارى ( nas r ) ع . ج . نصران . و ج . نصرانة . نصاص ( nass s ) ص . ع . رجل نصاص الانف : مرد سخت خشمناك كه بينى بركشد و بجنباند . نصاعة ( nas 'at ) م . ع . نصع نصاعة و نصوعا . ر . نصوع . نصاف ( nas f ) و ( nes f ) و نصافة ( nas fat ) و ( nes fat ) م . ع . نصف نصفا و نصافا و نصافة . ر . نصف . نصال ( nes l ) ع . ج . نصل . نصائب ( nas 'eb ) ا . ع . سنگهايى كه گرداگرد حوض نصب كرده و فرجههاى آنها را با گل گيرند . ج : نصيبة . نصائح ( nas 'eh ) ع . ج . نصيحة . نصايح ( nas yeh ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پند و پندها و نصيحتها . نصب ( nasb ) ا . ع . بيمارى و سختى . و پايان . و نشان برپاى كرده . و بت . و آنچه بر پاى كنند جهة پرستش . ج : انصاب . و نصب العرب : نوعى از سرود كه حزين و نرمتر باشد از حداء . و نصب الاعراب : زبر ، و هو فى الاعراب كالفتح فى البناء اصطلاح نحوى است . و باصطلاح عروضى : نصب قوافى سالم ماندن قافيه از فساد . و اهل النصب : دشمنان حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . نصب ( nasb ) م . ع . نصبه المرض نصبا ( از باب ضرب ) : دردناك گردانيد آن را بيمارى . و نصب الشئ : برداشت آن چيز را و فرو نهاد آن چيز را . و نصب الخشبة : برپاى كرد آن چوب را . و نصب الحجر : بلند كرد آن سنك را براى نشان و علامت . و نصبه للامر : براى آن كار بر پا داشت او را . و نصب لفلان : دشمنى كرد مر فلان را . و نصب له الحرب : طرح جنك افگند با او . و نصب فلانا الشر : بدى آشكار كرد براى فلان . و نصبت الاسم : زبر دادم اسم را . و نصبه العامل : زبر داد آن اسم را عامل . و نصب السير : دير سير كرد و همه روز را بآهستگى رفت . و نصب الحادى : بسرود گفتن راند شتر را . و نصب الشئ ( مجهولا ) : برداشته شد آن چيز و متقابل شد با آن چيزى . و كذلك : نصبه ( معلوما للتعدية ) . و قوله تعالى : فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ فتحه صاد براى سوق كلام است كه تابع فارغب است .