على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3676

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فرش و بساط و گستردنى و متاع و كالا و بالش و جز آن . ج : نجود و نجاد . و راهنماى ماهر و رسا . و جاى بىدرخت . و غم و اندوه . و چيرگى و غلبه . و نام درختى شبيه بشبرم . و ثدى و پستان . و بدن با خوى . نجد ( najd ) ص . ع . رجل نجد فى الحاجة : مرد شتاب در حاجت . نجد ( najd ) م . ع . نجد نجدا ( مجهولا ) ( از باب نصر ) : اندوهناك گرديد و رنج ديد . و نجد البدن عرقا : خوى روان شد بر اندام . و نجد فلانا : اعانت كرد فلان را . نجد ( najd ) و ( najod ) ا . ع . مذكر آيد ، نام قسمتى از بلاد عرب كه بر خلاف غور است كه تهامة باشد و اعلاى نجد تهامه و يمن است و اسفل آن عراق و شام . نجد ( najd ) و ( najed ) و ( najod ) ا . ع . شجاع و دلير درگذرندهء در امور كه ديگران در آن عاجز باشند . ج : انجاد . نجد ( najad ) ا . ع . خوى و عرق . نجد ( najad ) م . ع . نجد نجدا ( از باب سمع ) : رنج ديد . و نيز نجد : خوى كردن از ماندگى و رنج . و كند خاطر گرديدن و مانده شدن . نجد ( nojod ) ع . ج . نجد . و ج . نجود . و ج . نجيد . نجداء ( nojad ' ) ع . ج . نجيد . نجدات ( najad t ) ع . ج . نجدة . و النجدات : اصحاب نجدة بن عامر حنفى خارجى . نجدة ( najdat ) ا . ع . شجاعت و دليرى . و كارزار و قتال . و سختى . و باس و ترس و بيم . ج . نجدات . و لاقى فلان نجدة اى شدة . و رجل ذو نجدة اى ذو باس و شجاعة . نجدة ( najdat ) م . ع . نجد نجادة و نجدة . ر . نجادة . نجدت ( najdat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شجاعت و دليرى و مردانگى . نجدى ( najdi ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بنجد عربستان و متوطن در نجد . و نجدى و يا شيخ نجدى : شيطان . نجذ ( najz ) ا . ع . سخن سخت . نجذ ( najz ) م . ع . نجذ نجذا : ( از باب ضرب ) : گزيد آن را بدندانهاى سپسين . و نجذ فلانا : ستيهيد بر فلان . نجر ( najr ) ا . ع . نژاد و اصل هر چيزى و حسب . و خوى و طبيعت . و قدر و رتبه و درجه . و رنك و گونه . و اختلاف و تلون . و ناپايدارى و بىثباتى . و قصد و آهنك و اراده . و گرمى و حرارت . و زمين مكه . و زمين مدينه . نجر ( najr ) م . ع . نجر الخشبة نجرا ( از باب نصر ) : تراشيد آن چوب را . و نجر الماء : گرم كرد آب را با سنك تفسان . و نجر الشئ : آهنك آن چيز نمود . و نجر الابل : سخت راند شتران را . و نجر فلان : نجيرة ساخت فلان . و نجر الشئ : كشيد آن چيز را . و نجر جاريته : جماع كرد با كنيزك خود . و نجر نجرا : گره كرد انگشت ميانى را و به پشت آن گره زد بر سر كسى . و نيز نجر : ميانه روى كردن در هر چيزى . نجر ( najar ) ا . ع . تشنگى كه در شتران و گوسپندان از خوردن حبوب عارض مىشود چنان كه هرگز سيراب نشوند پس بيمار گشته بميرند و گاه در انسان از خوردن شير ترش عارض گردد . نجر ( najar ) م . ع . نجرت الابل نجرا ( از باب سمع ) : بتشنگى نجر گرفتار شدند شتران . نجران ( najr n ) ا . ع . چوبى كه پاشنه در به روى وى گردش كند . و تشنه و عطشان . و نام شهرى در يمن . و موضعى در بحرين . و جايى در نزديكى دمشق . و جاى ديگر در ميان كوفه و واسط . نجرة ( najerat ) و نجرى ( najr ) ص . ع . ابل نجرة : شتران گرفتار تشنگى نجر . و كذا : ابل نجرى . نجز ( najz ) م . ع . نجز حاجته نجزا ( از باب نصر ) : روا كرد حاجت او را . نجز ( najz ) و ( nojz ) ا . ع . حاجت نزديك بروايى . يق : انت على نجز . حاجتك : يعنى نزديك است حاجت تو روا گردد . و كذلك : على نجز حاجتك . نجز ( nojz ) ا . ع . روايى حاجت . نجز ( najaz ) م . ع . نجز نجزا ( از باب سمع ) : سپرى شد و نابود گشت . و نجز الوعد : حاضر آمد آن وعده . و نجز الكلام : منقطع گرديد سخن . نجس ( najs ) و ( najes ) و ( nejs ) و ( najas ) و ( najos ) ص . ع . ناپاك و پليد خلاف طاهر . ج : انجاس . نجس ( najas ) و ( najs ) م . ع . نجس نجسا ( از باب سمع ) و نجسا ( از باب نصر ) و نجاسة ( از باب كرم ) : ناپاك و پليد گرديد . نجس ( najes ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناپاك و پليد . نجسى ( najesi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ناپاكى و پليدى . و فضله انسان و ديگر حيوانات غير از ستور . نجش ( najc ) م . ع . نجش الرجل نجشأ ( از باب نصر ) : پنهان كرد