على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3677
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آن مرد قصد خود را و افزون نمود بهاى كالايى را نه براى فروختن بلكه تا ديگرى را بفريبد و بوى فروشد و همچنين است در نكاح و جز آن و يا خريدار را از چيزى مايل كرد بسوى غير آن . و نجش الصياد الصيد : برانگيخت شكارچى آن شكار را . و نجش عن الشئ : باز كاويد آن چيز را . و نجش الابل و غيرها : گرد آورد شتران پراكنده شده و جز آنها را . و نجش الشئ : بيرون آوردن خواست آن چيز را . و نجش النار : برافروخت آتش را . و نجش نجشا و نجاشة : بشتاب رفت و روان گرديد نجش ( najac ) ا . ع . اسم است نجش را . نجع ( naj ' ) م . ع . نجع نجعا و نجوعا . ر . نجوع . نجع ( noja ' ) ع . ج . نجعة . نجعة ( noj'at ) ا . ع . جستجوى آب و علف و نگاهدارى آن بجاى خود . ج : نجع . نجف ( najf ) م . ع . نجف الشجرة من اصلها نجفا ( از باب نصر ) : از بن بريد آن درخت را . و نيز نجف : تراشيدن تير . و سخت دوشيدن گوسپند را . نجف ( najaf ) ا . ع . جاى بلند دراز و نرم كه آب بر آن نرود . ج : نجاف . و تل و توده خاك و ريگ و پشته . و پوست صليان . و نام موضعى نزديك كوفه . نجف ( najaf ) ا . پ . شهر كوچكى در عراق عرب نزديك كوفه كه در آن مرقد مطهر منور حضرت امام المتقين و امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه الصلاة و السلام در آنجاست . نجف ( nojof ) ع . ج . نجيف . نجفة ( nojfat ) ا . ع . اندك از چيزى . نجفة ( najafat ) ا . ع . جاى بلند دراز و نرم كه آب بر آن نرود . ج : نجاف . و بند آب . و نام موضعى در ميان بصره و بحرين . و بند آبى در ظاهر كوفه كه سيل را از منازل و مقابر باز دارد . و نجفة الكثيب : بغل ريگ توده كه باد ريگ آنجا را كنده مانند آب كند كرده باشد . نجفى ( najafi ) ا . پ . منسوب به شهر مقدس نجف . نجك ( najak ) ا . پ . نوعى از تبرزين . نجل ( najl ) ا . ع . نسل و نژاد و فرزند . و پدر . و گروه بسيار . و ميانه راه . و رفتار سخت . و زهاب كه از زمين و يا از رودبار برآيد . و آب روان بر روى زمين . ج : نجال . نجل ( najl ) م . ع . نجله ابوه نجلا ( از باب نصر و يا از باب ضرب ) : زاد او را پدر او . و نجل بالشئ : انداخت آن چيز را . و نجل الشئ : كار كرد آن چيز را . و نجل فلان : سخت سير كرد فلان . و نجل الصبى لوحه : پاك كرد آن كودك آنچه بر لوح نوشته بود . و نجل فلانا : زخم فراخى با نيزه بر فلان وارد كرد . و نجل الرجل نجلة : پيش پاى زد بر آن مرد چنان كه در غلتيد . و نجل الشئ : شكافت آن چيز را . و نجل الجلد : شكافت پوست را از دو عرقوب آن و سپس پوست كند . و نجلت الارض : سبز شد زمين . و نجل الناس : بدى كرد با مردم . يق : من نجل الناس نجلوه : هر كه با مردم بدى كند بدى كنيد با او . و نجل الشئ : بيرون آورد و آشكار كرد آن چيز را . نجل ( najl ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نسل و نژاد و فرزند . نجل ( nojl ) ص . ع . ج . انجل و نجلاء . نجل ( nojl ) ا . ع . نام دهى . نجل ( najal ) ا . ع . كسانى كه پشكل و سرگين و مانند آن براى اصلاح گل خشت از جايى نقل مىكنند . نجل ( najal ) م . ع . نجل نجلا ( از باب سمع ) : فراخ چشم گرديد . نجل ( nojol ) ع . ج . نجيل . نجلاء ( najl ' ) ص . ع . امرأة نجلاء : زن فراخ چشم . و عين نجلاء : چشم فراخ . و طعنة نجلاء : زخم نيزه فراخ . ج : نجل . نجلة ( najlat ) م . ع . نجل نجلا و نجلة . ر . نجل . نجلة ( najlat ) ا . ع . پيشپاى زدن بر كسى . نجم ( najm ) ا . پ . پارچهاى كه در روزهاى عيد و شادى براى جمع كردن پول مىگسترانند . و بار درخت گز كه گز مارج و نجمه نيز گويند . نجم ( najm ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ستاره . و نجم ازهر : ستاره نيك منظر . نجم ( najm ) ا . ع . ستاره . ج : انجم و انجام و نجوم و نجم . و وقت معين . و اصل . يق : ليس لهذا الحديث نجم اى اصل . و وظيفه از هر چيزى . و نبات بىساق . قوله تعالى : وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ . و نيز نجم : علم است مر پروين را و الف و لام در وى لازم . قوله تعالى : وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ . و نيز نجم : از اعلام است .