على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3652

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ناقع ( n qe ' ) ص . ع . دم ناقع : خون تازه . و سم ناقع : زهر كشنده كه در همه بدن نفوذ كند . و ماء ناقع : آب خوشگوار . ناقف ( n qef ) ص . ع . آنكه مىشكند سر را . ناقل ( n qel ) ص . ع . آنكه چيزى را از جايى بجايى مىبرد . و نيز آنكه خبر مىدهد و بيان خبر مىكند . ج : نقلة . ناقل ( n qel ) ا . ع . از اعلام است . ناقل ( n qel ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برنده و بردارنده و حمل‌كننده و كسى كه چيزى را از جايى بجايى مىبرد . و نقل‌كننده و بيان‌كننده و خبر دهنده . و كسى كه از روى خط نوشته شده و يا صورت نقاشى شده بعينه برميدارد كه گويا عين آن را نقل كرده است . و ناقل صحيفه و يا ناقل مكتوب و يا ناقل ورقه : آن‌كسىكه مكتوب را مىبرد و مىرساند . ناقلة ( n qelat ) ا . ع . مردمى كه از جايى بجايى روند و ساكن و متوطن در جايى نباشند خلاف قطان . ج : نواقل . ناقم ( n qem ) ا . ع . نوعى از خرما . و از اعلام است . ناقم ( n qem ) ص . ع . عتاب كننده . و پاداش دهنده . ناقور ( n qur ) ا - ص . پ . مشهور و نامدار . ناقور ( n qur ) ا . ع . صور و شاخى كه در آن مىدمند . قوله تعالى : فَإِذا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ . ناقور ( n qur ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كرناى و ناى بزرك . ناقوره ( n qure ) ا . پ . جام آبگينه و پياله بلورين . ناقوس ( n qus ) ا . ع . چوب ترسايان كه بوقت نماز خويش مىزنند و آن دو چوب است يكى ناقوس كه دراز باشد و ديگرى كوتاه كه وبيل گويند . ج : نواقيس . ناقوس ( n qus ) ا . پ . زنك بزرگى كه ترسايان در كليسيا بوقت نماز نوازند و دارى نيز گويند . ناقوسى ( n qusi ) ا . پ . نام نوايى از موسيقى . و نام لحن بيست و ششم از سى لحن باربد . ناقولا ( n - qul ) ص . پ . پست و فرومايه و بدذات . ناقولائى ( n - qul 'i ) ا . پ . بدذاتى . ناقه ( n qe ) ا . پ . هاى غير ملفوظ - مأخوذ از تازى - ماده شتر . ناقه ( n qeh ) ص . ع . به شده از بيمارى . ج : نقه . و فهمندهء سخن و دريافت كننده و دانا . ناقه ( n qeh ) ص . پ . هاى ملفوظ - مأخوذ از تازى - داراى نقاهت و آنكه از بيمارى برخاسته و به شده باشد ولى ضعف و ناتوانى در وى باقى بود و جنگلوك و جنگوك نيز گويند . ناقهى ( n qehi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نقاهت و به شدگى از بيمارى . ناك ( n k ) ا . پ . يكى از حروف است كه چون در آخر اسم در آيد دلالت بر دارايى و پرى مىكند مانند خشمناك و دردناك و طربناك و غمناك و ميوه‌ناك و جز آن . ناك ( n k ) ص . پ . آلوده و آغشته و غش‌دار و مغشوش و داغدار و عيب‌دار و ناپاك و نادرست و ناصحيح . و مشك و عنبر مغشوش و غش‌دار . ناك ( n k ) ا . پ . يك قسم گياهى خوش‌بو . و نوعى از امرود شيرين و لذيذ . و نوعى از نهنك . و چانه و كام . و ناك بالا : فك اعلا . و ناك پايين : فك اسفل . ناكاج ( n k j ) ا . ع . مأخوذ از ناگاه فارسى - يعنى بيك‌بار و ناگاه و بىوقت . ناكار ديده ( n - k r - dide ) ص . پ . بىتجربه و ناآزموده و بىوقوف و بىقابليت و بىهنر در كار و فرومايه . ناكارگى ( n - k ragi ) ا . پ . بىكارى و تعطيل و بىحاصلى و نابكارى و بىفايدگى . ناكاره ( n - k re ) ص . پ . نابكار و بىفايده . و بىحاصلى و بىكارى و معطلى . ناكاسته ( n - k ste ) ص . پ . كاسته نشده و كم نشده . و ماه ناكاسته : بدر و ماه تمام . ناكام ( n - k m ) ص . پ . نامراد و ناخواست و ناموافق و نااميد و محروم و بيكام . و ناچار و لاعلاج . و ناراضى و ناخشنود . و ناكام شدن و يا ناكام بودن : قبول ناشدن و رد كرده شدن . ناكامى ( n - k mi ) ا . پ . نااميدى و محرومى . ناكب ( n keb ) ص . ع . عدول كنندهء از راه و كناره گيرنده . ج : ناكبون . ناكبات ( n keb t ) ع . ج . ناكبة . ناكبة ( n kebat ) ص . ع . مؤنث ناكب . ج : ناكبات و نواكب . ناكبون ( n kebuna ) ع . ج . ناكب . ناكت ( n ket ) ص . ع . بعير