على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3651
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نافق ( n feq ) ص . ع . رايج و فروختنى و حاضر و آمادهء براى فروختن . نافقاء ( n feq ' ) ا . ع . يكى از سوراخهاى كلاكموش كه آن را نهان دارد و ديگرى را ظاهر كند . ج : نوافق . نافقة ( n feqat ) ا . ع . مأخوذ از فارسى - نافه مشك . نافلة ( n felat ) ا . ع . غنيمت . و دهش و عطيه . و عبادتى كه واجب نباشد . و نبيره . ج : نوافل . قوله تعالى : وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً . نافله ( n fele ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نماز سنت كه واجب نباشد . نافوخ ( n fux ) ا . ع . اصل السوس . نافه ( n fe ) ا . پ . خريطه و كيسهاى كه در آن مشك مىباشد . و شكم و يا پوست شكم از هر حيوانى . و خرنوب و جوزق . و نافه آف : ناف آهوى مشك . و نافه آهو : زلف مشكين خوبان . و نافه مشك : خريطهء مشك . و نافه مشك يافتن : بلند آوازى و نيك نامى يافتن و شهرت يافتن . نافه ( n feh ) ا . ع . مانده شده . ج : نفه . نافه ( n feh ) ص . ع . بددل و جبان و ترسو . و رام شده سپس سختى و درشتى . نافهبوى ( n fe - buy ) و ( n fe - boy ) ص . پ . واو مجهول - گنده دهان و آنكه نفس وى گنددار و بد بوى باشد . نافهبوى ( n fe - buy ) و ( n fe - boy ) ا . پ . واو مجهول - نمام و سخنچين و آنكه از مردم بد مىگويد . نافهة ( n fehat ) ص . ع . مؤنث نافه . و نفس نافهة : نفس مانده . نافهم ( n - fahm ) ص . پ . كسى كه فهم و دريافت و ادراك ندارد . نافهمى ( n - fahmi ) ا . پ . بىادراكى و بىفهمى . نافى ( n fi ) ص . ع . دوركننده . و دور كرده شده . و دفعكننده . و دفع كرده شده . نافية ( n feyat ) ص . ع . مؤنث نافى . ناق ( n q ) ع . شره و خراشى كه در دست برآيد . و چين و شكاف مانندى كه در كف دست در ما بين ريشه انگشت كوچك و ريشه انگشت نر در مقدم رش دست و بند پنجه مىباشد . و هر جايى از بدن كه شبيه به آن باشد مانند شكم آرنج و بن دمغزه . ناق ( n q ) ا . ع . ج . ناقة . ناقابل ( n - q bel ) ص . پ . آنكه قابليت و لياقت ندارد . و بىعقل و بىكفايت . ناقات ( n q t ) ع . ج . ناقة . ناقب ( n qeb ) ص . ع . آنكه نقب مىكند و ديوار را سوراخ مىكند . و آنكه بحث از خبر مىكند و مىكاود آن را . ناقبة ( n qebat ) ا . ع . بيمارى كه عارض انسان مىگردد از دير ماندن پهلو در بستر . و ريشى كه بر پهلو برميآيد و بر شكم مستولى مىگردد . ناقبول ( n - qabul ) ص . پ . پذيرفته ناشده و قبول ناشده . و نفرت و كراهت داشته شده و مردود شده و ناپسند و نامقبول . ناقة ( n qat ) ا . ع . شتر ماده . ج : ناق و نوق و انوق و انؤق و اونق و اينق و نياق و ناقات و انواق و ايانق و نياقات . و نام چند ستاره كه بر شكل شتر واقع شدهاند . و نيز ناقة : واحد ناق يعنى يك بئره و خراشى كه بردست برآيد . ناقد ( n qad ) ص . ع . سرهكننده درهمها . ج : نقاد . ناقر ( n qer ) ا . پ . يك نوع سازى شبيه بچنگ . ناقر ( n qer ) ا . ع . تيرى كه بر نشانه رسد . ج : نواقر . ناقرة ( n qerat ) ا . ع . بلا و سختى و مصيبت و رنج . و حجت . و بينهما ناقرة : اى مراجعة فى الكلام : يعنى سخن را بهم باز مىگردانند . ناقز ( n qez ) ص . ع . عطاء ناقز : دهش بيهوده و هيچكاره . ناقزة ( n qezat ) ا . ع . هر يك از دست و پاى ستور . ج : نواقز . ناقس ( n qes ) ا . ع . ترش و حامض . ناقص ( n qes ) ص . ع . آنكه از چيز تمام مىكاهد . و درهم ناقص : درمى كه وزنش تمام نباشد . و باصطلاح نحو و صرف : فعل ناتمام مانند غزا و رمى . ناقص ( n qes ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناتمام و ناكامل و نقصان يافته . و كلته و مقطوع و معيوب . و ناآزمودهكار و بىوقوف و نادان . و چيزى كه به حد كمال نرسيده باشد . و ناقص العقل و يا ناقص عقل : بىعقل و ابله و نادان . ناقض ( n qez ) ص . ع . آنكه به زور و قوت مىشكند . و آنكه باز مىكند تاب ريسمان و جز آن را . و آنكه مىشكند پيمان و عهد و جز آن را . ناقط ( n qet ) ا . ع . بندهاى كه آن را بندهاى آزاد آزاد كرده باشد .