هر چيزى . و بالش گرد . و ناف ارض و يا ناف خاك و يا ناف زمين و يا ناف عالم : مكه معظمه و خانه كعبه . و ناف زدن : بريدن بندسره . و ناف بر خوشى زدن : بريدن بندسره درصورتىكه ماماچه خوشحال باشد و بخوشى آن را ببرد و در ساعت نيك بريده شده باشد . و ناف برغم زدن : بريدن بند ناف در حالى كه ماماچه غمگين و بيدماغ باشد و يا در ساعت بد آن را بريده باشند . و ناف سپر : ميان سطح محدب سپر . و ناف شب : نصف شب . و ناف شهر : ميان شهر . و ناف هفته : روز سه‌شنبه . نافث ( n fes ) ا . ع . جادوگر دمنده و افسون دهنده و آنكه بجادوگرى وردى مىخواند و سپس مىدمد . و شعبده‌باز . نافثات ( n fes t ) ع . ج . نافثة . نافثة ( n fesat ) ا . ع . زن نافث . ج : نافثات و نوافث . نافج ( n fej ) ص . ع . صوت نافج : آواز درشت سخت . نافجة ( n fejat ) ا . ع . ابر بسيار باران . و استخوان خرد پهلو . و بادى كه نخست وزد . و دختر . ج : نوافج . و در ميان تازيان در ايام جاهليت معمول بود كه هرگاه كسى داراى دختر مىشد بوى مىگفتند : هنيئا لك النافجة : يعنى كسى كه بزرك مىكند مال ترا و افزون مىنمايد آن را زيرا مىگيرى مهر آن را و بر مال خود مىافزايى . نافجة ( n fejat ) ا . ع . مأخوذ از فارسى - نافه مشك . نافخ ( n fex ) ا - ص . ع . آنكه مىدمد و پف مىكند و دمنده . و مابالدار نافخ ضرمة : يعنى نيست در خانه كسى . ر . ضرمة . نافذ ( n noz ) ص . ع . نفوذ كننده . و درگذرنده . و راهى كه مسلك آن براى هر كس عام باشد . و رجل نافذ فى اموره : مرد رساى در هر كار . و امر نافذ : كارروان و رسا . و امر نافذ : امر او مطاع است . و طريق نافذ : راه مسلوك و روان . و نيز نافذ : هر سوراخى كه بدان نفس را سرور و يا هم و غم رسد مانند سوراخ گوش و بينى و دهن و سوراخ دبر . ج : نوافذ . نافذ ( n fez ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نفوذكننده و فرو رونده و درگذرنده . و هر حكم مطاعى كه در اجراى آن ناگزير باشند . و نافذ الامر : كسى كه حكم وى مطاع باشد . نافذة ( n fezat ) ص . ع . مؤنث نافذ . نافر ( n fer ) ص . ع . رمنده ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . ج : نفر . و ترسنده و غالب . و چيره شونده و حاكم و فرمان‌روا . و شاة نافر : گوسپندان پراكنده . نافرة ( n ferat ) ا . ع . خويشان و نزديكان شخص . نافرجام ( n - farj m ) ص . پ . بىاثر و ناكارساز و ناكارگر و بىنتيجه . و ناتمام و بدعاقبت . و هر چيز بيهوده و بيفايده . و عمل قبيح و خرد و كوچك . و سخن نافرجام و يا كلام نافرجام : سخن بيفايده و بيهوده و بىمعنى و بىنتيجه . نافرجامى ( n - farj mi ) ا . پ . بيهودگى و بيفايدگى و ناتمامى و بد عاقبتى . نافرمان ( n - farm n ) ص . پ . ياغى و طاغى و غير مطيع و سركش . نافرمانى ( n - farm ni ) ا . پ . سركشى و طغيان و مخالفت و عدم اطاعت . و نافرمانى كردن : اطاعت نكردن . نافرهخته ( n - farhaxte ) ا - ص . پ . بىادب و گستاخ و بدخو و زشت . و بىادبى و بدخويى و زشتى . نافس ( n fes ) ص . ع . زن زچه . نافس ( n fes ) ا - ع . بدچشم . و تير پنجم از تيرهاى قمار . نافض ( n fez ) ا - ص . ع . تب لرزه . يق : اخذته حمى بنافض و حمى نافض ( n fezen ) و حمى نافض : ( n fezon ) بالاضافة و الوصف . نافطة ( n fetat ) ص . ع . يد نافطة : دست آبله كرده و شوخ بسته . ج : نوافط . نافطة ( n fetat ) ا . ع . هر بز ماده و گوسپندى كه دفعه بدفعه كميز اندازد . و آبله‌اى كه از كار كردن در دست پديد مىآيد . و ما له عافطة و لا نافطة : نيست او را چيزى . ر . عافطة . نافع ( n fe ' ) ص . ع . سودكننده و سودمند . نافع ( n fe ' ) ا . ع . نام مولايى مرمر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله را . و نام زندانى بنا كرده حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . و نام روستايى در يمن . و از اعلام است . نافع ( n fe ' ) ص . پ . مأخوذ از تازى - سودمند و موافق و خوب و نيك و مفيد و با فايده و به كار . و دارويى كه بيمارى را بر طرف كند و نابود سازد . و نافع شدن : خوب كردن و به كردن و نفع كردن و فايده نمودن . نافعة ( n fe'at ) ا . ع . حجامت ميان دو كتف .