على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3644

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ناسپال ( n sp l ) ا . پ . پوست انار كه در رنگرزى به كار مىبرند . ناسة ( n ssat ) ص . ع . خبزة ناسة : نان خشك . ناسة ( n ssat ) ا . ع . نام مكه معظمه . ناستاد ( n - set d ) ا . پ . نام جايى . ناستوده ( n - sotude ) ص . پ . پست و فرومايه و دون و كمينه و حقير و ذليل . و نادان و گول و ابله و بىقدر و بدكار و بد عمل . ناسج ( n sej ) ص . ع . بافنده جامه . و آراينده سخن . و ناسج الحيل : آنكه تدبير مىكند بند و بست و اتفاق را و يا تدبير حيله و غدر و نفاق مىنمايد . ناسخ ( n sex ) ا . پ . پارچهء ابريشمين كه با رشته‌هاى طلا و يا نقره بافته شده باشد . ناسخ ( n sex ) ا . پ . مأخوذ از تازى - باطل‌كننده و محوكننده و نسخ‌كننده و نيست و نابودكننده . و آنكه مىنويسد و نسخه برميدارد . ناسخ ( n sex ) و ناسخة ( n sexat ) ص . ع . زايل كننده و تغيير دهنده و باطل‌كننده چيزى و آورندهء چيز ديگر در جاى آن . و نويسندهء كتابى از روى كتاب ديگر . و آية ناسخة : آيه‌اى از قرآن مجيد كه زايل كند حكم آيه‌اى كه قبل از آن نازل شده است . ناسرايش ( n - sar yec ) ا . پ . زبان حال ضد سرايش كه زبان قال است . ر . سرايش . ناسرگى ( n - saragi ) ا . پ . پستى و بىقدرى و حقارت و فساد و تباهى . ناسره ( n - sare ) ص . پ . پول قلب و پول نارايج و ناتمام عيار . و هر چيزى كه باشكال سرانجام يابد . ناسره ( n sare ) ا . پ . مأخوذ از ناشرة تازى - كشت‌زار . ناسزا ( n - saz ) ص . پ . چيزى كه سزاوار و لايق نباشد و ناشايسته و نامناسب و گستاخ و نادان و ابله و بىادب . و ناسزا گفتن : سخنان ناشايسته و نالايق گفتن و هرزه‌گويى و بيهوده‌گويى كردن . ناسزاوار ( n - saz - v r ) ص . پ . ناشايسته و چيزى كه سزاوار و لايق نباشد و پست و فرومايه و دون و بدسرشت و بدنژاد . ناسزه ( n - saze ) ص . پ . پول قلب و پول نارايج و ناتمام عيار . ناسع ( n se ' ) ا . ع . گردن دراز و بلند و برآمده . و زن ختنه ناكرده . ناسعة ( n se'at ) ا . ع . زن دراز پشت و دراز تلاق . و زن ختنه ناكرده . ناسفته ( n - softe ) ص . پ . سوراخ ناكرده و سوراخ ناشده و درست و بىرخنه . و نازك و چيزى كه كلفت نباشد . و در ناسفته : مرواريد سوراخ ناكرده . و دوشيزه بىعيب كه رسوا نباشد . ناسك ( n sek ) ا . پ . نام بانى مذهب هندوان . و نام كسانى كه در دين راسخ نيستند . ناسك ( n sek ) ص . ع . عابد . ج : نساك . ناسكة ( n sekat ) ص . ع . ارض ناسكة : زمين سبز نوباران رسيده . ناسگاليده ( n - seg lide ) ص . پ . بىتأمل و بىفكر و بىانديشه . ناسل ( n sel ) ص . ع . پشم و يا پر افتاده . ناسلة ( n selat ) ص . ع . فخذ ناسلة : ران كم گوشت . ناسم ( n sem ) ا . ع . بيمار مشرف بمرك و نزديك بمرك رسيده . ناسنج ( n - sanj ) ا . پ . نوعى از بافتهء اعلا كه آن را پارچهء بهشتى نيز مىگويند . و پارچهء ابريشمى زربافته . ناسوت ( n sut ) ا . ع . انسانى طبع و مردمىخوى . و انسانيت . ناسوتى ( n suti ) ص . پ . مأخوذ از تازى - دنيوى و انسانى . ناسود ( n sud ) پ . كلمهء فعل يعنى نياسود . ناسور ( n - sur ) ا . پ . ريش غير قابل علاج و جراحت عسر العلاج و زخمى كه پيوسته ريم از آن پالايد . ناسور ( n sur ) ا . ع . ريش روان كه بيشتر در حوالى ماق چشم و حوالى مقعد و بن دندان پيدا گردد . ج : نواسير . ناسورى ( n suri ) ا . پ . حلق و گلو و حلقوم . ناسى ( n si ) ص . ع . فراموش كننده . و آنكه درنگى مىكند و اهمال مىنمايد در حج خانهء خدا . ناسى ( n si ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - فراموشى . و ناسى شدن : فراموش شدن . ناسئ ( n se ' ) ص . ع . فربه . ج . نسأة . يق : رجل ناسئ و قوم نسأة . ناسية ( n seyat ) ا . ع . نخستين ساعات شب . و شب عبادت و رياضت . و آنكه در شب جهة عبادت و پرستش برميخيزد و شب زنده‌دارى مىكند . ناسيدن ( n sidan ) ف ل . پ . بد وضع زاييده شدن . و لنگيدن . و بچه سقط