على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3645
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كردن . و لاغر شدن . نأش ( na'c ) م . ع . ناشه نأشا ( از باب فتح ) : گرفت آن را . و ناش الشئ : سپس گذاشت آن چيز را و درنگى كرد در كار آن . و ناش فلانا : سخت گرفت فلان را و حمله كرد بر آن . و ناش فلان : برخاست فلان . ناش ( n c ) ا . پ . گريه و ناله و زارى و فرياد . ناشاد ( n - c d ) ص . پ . بىمسرت و بىشادمانى و ناخشنود و ناراضى و رنجيده و آزرده و تندخو . ناشادى ( n - c di ) ا . پ . غمگينى و ناخشنودى و آزردگى . ناشايست ( n - c yest ) ص . پ . چيزى كه شايسته و لايق نباشد و زشت و قبيح . ناشايستگى ( n - c yestagi ) ا . پ . عدم لياقت . ناشايسته ( n - c yeste ) ص . پ . نامناسب و نالايق و آنكه سزاوار و مستحق نباشد و ناسزا و بىادب . و خلاف شرع و ناروا . و حركات ناشايسته : كردارهاى زشت و قبيح و ناروا و بد و حرام . ناشب ( n ceb ) ص . ع . چسپنده و آويزان شونده . و رجل ناشب : مردى كه داراى تير باشد . ناشبة ( n cebat ) ا - ص . ع . قوم ناشبة : گروه تير انداز . و ناشبة المحال : بكره و چرخ آبكشى . ناشپاتى ( n cp ti ) ا . پ . امرود و گلابى . ناشتا ( n - cet ) ص . پ . گرسنه و آنكه معدهء وى تهى و خالى باشد . و روزهدار و ناهار و آنكه از بامداد چيزى نخورده باشد . و بيگانه و اجنبى . و برابر و مساوى . و هر چيز بدام گرفته شده . و قيمت از هر چيز كه ادا شده باشد . و ناشتا شكستن : ناهارى كردن و ناشتايى خوردن و چيز اندك خوردن . ناشتاب ( n ct b ) ا . پ . روزهدارى و پرهيزگارى . ناشتاب ( n - cet b ) ص . پ . بىشتاب و آهسته و شكيبا و صابر و صبور . ناشتايى ( n - cet bi ) ا . پ . آهستگى و شكيبايى و صبورى . ناشتا خورده ( n cet - xorde ) ص . پ . واو معدوله - كسى كه ناهارى كرده باشد . ناشتاشكن ( n cet - cekan ) ا . پ . چاشت و چيز اندكى كه در بامداد خورند . ناشتائى ( n cet 'i ) ا . پ . روزهدارى و گرسنگى و ناهارى . و هر چيزى كه پس از مدتى چيز نخوردن و روزه گرفتن خورند . و ناشتائى شكستن : ناهارى كردن و چيز اندك خوردن . ناشخود ( n - caxud ) ص . پ . بىخارش و بىخراش و بىنقصان و بىضرر . و كسى كه به مرض دريا گرفتار نشود و از انقلاب دريا آزرده و رنجور نگردد . ناشدنى ( n - codani ) ص . پ . محال و غير ممكن و چيزى كه مقدر نشده باشد . ناشر ( n cer ) ص . ع . آنكه پراكنده و پريشان مىكند و آنكه مىپاشاند . و آنكه فاش مىكند . و آنكه پس از مردن زنده مىگردد . و آنكه اره مىكند و ارهكش . ناشر ( n cer ) ا . ع . از اعلام است . ناشرات ( n cer t ) ا . ع . بادهايى كه باران مىآورند . و ملائكه كه رحمت خداوندى را منتشر كرده و آن را به همه جا مىرسانند . قوله تعالى : النَّاشِراتِ نَشْراً . ناشرة ( n cerat ) ص . ع . ارض ناشرة : زمينى كه گياه خشك روياند . ناشرة ( n cerat ) ا . ع . پى درون و يا بيرون رش دست و بازو . و يا رك بازو . و پى درون و يا بيرون ذراع . ج : نواشير . و نيز ناشرة : از اعلام است . ناشز ( n cez ) ص . ع . عرق ناشز : رك بلند برآمده و برجهندهء از بيمارى . و قلب ناشز : دل از جاى رفته از ترس . ناشزة ( n cezat ) ص . ع . امرأة ناشزة : زنى كه ناسازوارى كند شوى را و در خشم آورد آن را و امتناع كند از آن . ناشزه ( n ceze ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زن سركش كه امتناع از شوهر خود كند و بوى دست ندهد . ناشسته ( n - coste ) ص . پ . هر چيز كه شسته نشده باشد . و طفل ناشسته : كودك تازه زاييده شده كه هنوز آن را نشسته باشند . ناشص ( n ces ) ص . ع . امرأة ناشص : زنى كه ناسازوارى كند شوى را و در غضب و خشم آورد آن را . ناشط ( n cet ) ص . ع . رجل ناشط : مرد شادمان و خرسند . ج : ناشطون . و طريق ناشط : راهى كه از چپ و راست شاهراه برآيد . و كذلك : مسيل ناشط . ج : نواشط . ناشط ( n cet ) ا . ع . گاو دشتى نر كه از جايى بجايى رود . ناشطات ( n cet t ) ا . ع . ستارگان كه از برجى ببرجى روند . و فرشتگان كه جان مؤمنين را به آسانى و سهولت قبض كنند . و يا نفوس بندگان مؤمن كه وقت مردن خرسند و شادمان برآيند .