على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3632

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نابدان ( n bed n ) ا . پ . ناودان و ميزاب . نابرجا ( n - bar - j ) ص - م ف . پ . بيرون از جا و بىهنگام و بىجا و نامناسب . و نالايق . و عبث و بيهوده . و نادان و بىوقوف . نابردار ( n - bord r ) ص . پ . ناشكيبا و بىصبر و ناچار . نابردارى ( n - bord ri ) ا . پ . بىصبرى و شكيبايى . و ناچارى و لا علاجى . نابردبار ( n - bord - b r ) ص . پ . ناشكيبا و بىصبر و بىتحمل و بىمروت . نابر هندسه ( n - bar - hendase ) ص . پ . بر خلاف قانون هندسه . نابريد ( n - borid ) و نابريده ( n - boride ) ا . پ . ختنه ناكرده و غير مختون . و پارچه‌اى كه به اندازه لباس گرفته و هنوز نبريده باشند . نابسامان ( n - be - s m n ) ص . پ . بىساز و برك و بىسامان و بىسرانجام و بدون ترتيب و نظم و آراستگى . نابستگى ( n - bastagi ) ا . پ . عدم رفادهء جراحت كه هنوز به روى آن مرهم نگذاشته و آن را نبسته باشند . نابسته ( n - baste ) ص . پ . زخمى كه آن را نبسته و مرهم به روى وى نگذاشته باشند . نابسود ( n besud ) و نابسوده ( n - besude ) ص . پ . هر چيزى نو كه دست بدان نزده و دست خورده نشده باشد . نابسى ( n basi ) ا . پ . عدم مقابل وجود . نابشسته ( n - becoste ) ص . پ . ناشسته . نابض ( n bez ) ا . ع . غضب و خشم . يق : نبض نابضه : برانگيخت خشم و غضب او . نابض ( n bez ) ص . ع . رگ جنبنده . و اندازنده و تيرانداز . نابع ( n be ' ) و نابعة ( n be'at ) ص . ع . آبى كه از چشمه بيرون آيد . ج : نوابع . نابغة ( n beqat ) ا . ع . مرد بزرك شأن و بزرك مرتبه . و شاعرى كه از شعر ارثى نداشته باشد و شعر نيكو گويد . ج : نوابغ . نابك ( n bek ) ص . ع . مكان نابك : جاى بلند و مرتفع . ج : نوابك . نابكار ( n - bak r ) ص . پ . بىفايده و بيحاصل و ناسودمند و بىكار . و اوباش و آواره و هرزه‌گرد . و تنبل و بىعار و رفيق و مصاحب ناكس و بىقدر و كسى كه صنعت و پيشه‌اى ندارد . و بىدين و بىآيين و شرير و بدكار و بدعمل و بدكردار و بدانديش . نابكارى ( n - ba - k ri ) ا . پ . شرارت و فساد و بدانديشى . نابكة ( n bekat ) ص . ع . زمين بلند . نابل ( n bei ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تركش و تيردان . نابل ( n bel ) ا - ص . ع . تيرساز و صاحب تير و تير انداز . ج : نبل . و زيرك و ماهر در تيراندازى و در كار . و هو نابل و ابن نابل : او زيرك است و پسر زيرك . و قولهم : ثار حابلهم على نابلهم : يعنى آتش بلا افروختند بر خودشان . نابل ( n bol ) ا . ع . نام مردى . و نام موضعى در افريقا . نابلد ( n - balad ) ص . پ . بىخبر از راه و از وضع و رسم جايى و بىاطلاع از كارى و نادان و جاهل از وضع خانه و آنچه در وى مىباشد . نابلس ( n bolos ) ا . ع . نام شهرى در فلسطين . نابنوا ( n - be - nav ) ص . پ . هر چيز ضايع شده كه به هيچ كار نيايد . نابود ( n - bud ) ص . پ . معدوم و نيست و ناپيدا و آنكه هرگز موجود نمىشود و ويران شده . و نادار و مفلس و پريشان شده . و نابود شدن : نيست شدن و ناپيدا شدن . و نابود كردن : نيست كردن و معدوم كردن و ناپيدا كردن . نابودمند ( n - bud - mand ) ص . پ . صاحب پريشانى و افلاس و بىبرك و نوا . نابه ( n beh ) ص . ع . رجل نابه : مرد نام‌آور و گرامى . ج : نبه . و امر نابه : كار بزرك . نابه ( n beh ) ا . ع . از اعلام است . نابهره ( n - bahre ) ص . پ . بزرك و عظيم . و فرومايه و دون و خسيس . و زر قلب ناسره كه نبهره نيز گويند . و پوشيده و پنهان . نابهنجار ( n - ba - hanj r ) ص . پ . بىترتيب و بىنظم و بىدستور و بدعمل و بدكردار . و كار نابهنجار : كار بد . نابى ( n bi ) ص . پ . كور و نابينا . نابى ( n bi ) ص . ع . سيف ناب : شمشيرى كه كارگر نگردد . نابى ( n bi ) ا . ع . زمين مرتفع و پشته . ج : نبى . نابئ ( n be ' ) ا - ص . ع . جاى بلند و خميده و آيندهء از جاى ديگر . يق : رجل نابئ و سيل نابئ . نابية ( n beyat ) ا . ع . كمانى كه