على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3633
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
از زه دورو دروا باشد . نابين ( n - bin ) و نابينا ( n - bin ) ص . پ . كور و چشمى كه بينايى ندارد . و چشم كمبين و بدبين . نابينائى ( n - bin 'i ) ا . پ . كورى . نابيوسان ( n - bayus n ) ا - ص . پ . چشمداشت و توقع . و ناگاه و غافل . ناپاز ( n - p z ) ص . پ . بىجلا و بىلطافت و ناصاف و ناپاك . ناپاك ( n - p k ) ص . پ . آلوده و پليد و ملوث و ناصاف و چركين و نادرست . و بد اخلاق . و شهوتى . و بدكار و زناكار . ناپاك دين ( n - p k - din ) ص . پ . كافر و ملحد و بىدين . ناپاك راى ( n - p k - r y ) ص . پ . گمراه و بد نيت و بد اراده و كسى كه تدبير و راى وى درست نباشد . ناپاكى ( n - p ki ) ا . پ . آلودگى و پليدى و ناصافى . و چركينى و نادرستى و بد اخلاقى و بد كارى و بد عملى . ناپايدار ( n - p yd r ) ص . پ . بىقرار و بىثبات و نااستوار و فانى و متردد و بىدوام . ناپاينده ( n - p yande ) ص . پ . فانى و عارضى . ناپخته ( n - poxte ) ص . پ . نپخته و هنوز پخته ناشده و طبخ نشده . ناپديد ( n - padid ) ص . پ . غايب و غير مريى و چيزى كه هويدا و آشكار نباشد و مفقود و گم شده و پيدا نشده و مخفى و نابود . و ناپديد شدن : غايب شدن و پنهان گشتن و نابود شدن و مفقود شدن و گم شدن . ناپديدگى ( n - padidagi ) ا . پ . فقدان و غيبت و عدم ظهور . ناپروا ( n - parv ) ص . پ . بىباك و بىپروا و بىترس و دلير و بهادر و بىانديشه و بىفكر و بىخبر و غافل . و بدون قصد و اراده و ناتوان و سست و آشفته و حيران و سرگشته . و مشغول و هميشه در كار . ناپروائى ( n - parv 'i ) ا . پ . شغل و كار و پيشه . ناپرهيزگار ( n - parhiz - g r ) ص . پ . ياى مجهول - بىاحتياط و بىملاحظه و بىخبر و غافل از تندرستى و سلامتى و آنكه پرهيزگارى و پارسايى ندارد . ناپرهيزگارى ( n - parhiz - g ri ) ا . پ . ياى اول مجهول - بىاحتياطى و عدم ملاحظه در حفظ تندرستى و عدم پارسايى . ناپسند ( n - pasand ) ص . پ . ناپسنديده و چيزى كه پسنديده نباشد و غير مقبول و مردود و غير مطبوع و ناگوار و مكروه و زشت و قبيح . و ناپسند داشتن و يا ناپسند شمردن : نفرت و كراهت داشتن و زشت و قبيح شمردن . ناپسندى ( n - pasandi ) ا . پ . عدم قبول و عدم مطبوعيت و نامطبوعى . ناپسنديده ( n - pasandide ) ص . پ . چيزى كه پسنديده نباشد و مردود و غير مقبول و مكروه و زشت و قبيح و نامطبوع . و ناپسنديده شدن : تنفر كرده شدن و پسنديده نشدن و قبول ناكردن . ناپگار ( n - peg r ) ص . پ . چركين و پست و فرومايه و كمينه . ناپيدا ( n - payd ) ص . پ . چيزى كه هويدا و آشكار نباشد و آنكه هنوز بوجود نيامده و موجود نشده و پيدا نگشته باشد و گم شدهاى كه يافت نشده باشد و پنهان و غايب . ناپيدا كرانه ( n - payd - kar ne ) ص . پ . چيزى كه حدود آن غير مربى باشد . و بىپايان و غير محدود . ناپيراسته ( n - payr ste ) ص . پ . دباغى شده و آراسته نشده . نأت ( na ' t ) ا . ع . شير بيشه . نأت ( na ' t ) ص . ع . نالهكننده . نأت ( na't ) م . ع . نات الرجل و غيره من الاسد و الحمار نأتا و نئيتا ( از باب فتح و از باب ضرب نيز آيد ) : ناله كرد آن مرد و جز آن از شير و يا خر و ناليد بلندتر از ناله انين . و نأت فلانا : حسد برد بر فلان . نات ( n t ) ا . ع . مردم ، لغتى است در ناس . ناتاب ( n - t b ) ص . پ . نتابيده و تافته نشده . و سست و ناتوان و ضعيف . ناتج ( n tej ) ص . ع . آنكه نگاهدارى مىكند ماده شتر را براى نتايج گرفتن . ج : نواتج . ناتجربگى ( n - tajrobagi ) ا . پ . عدم تجربه و بىوقوفى و بىتجربگى . ناتدبير ( n - tadbir ) ص . پ . بىفكر و بىچاره . ناتراش ( n - tar c ) و ناتراشيده ( n - tar cide ) ص . پ . مردم درشت نا هموار و ناقبول و بىاصول و بىادب . و نيز تراشيده نشده و ناسترده و جلا داده نشده . ناتربيت ( n - tarbeyat ) ص . پ . بىتربيت و بدپرورده شده . ناترة ( n terat ) ص . ع . قوس ناترة : كمانى كه از سختى زه را پاره كند . ناترس ( n - tars ) ص . پ . بىترس و بىرحم و سختدل . ناترهنده ( n - tarhande ) ص . پ . غير منظم و ناآراسته .