على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3631
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بىوقوفى و ناآزموده كارى . نااستوار ( n - ostov r ) ص . پ . ناپايدار و بىثبات . و خاين و نمك به حرام . ناآشنا ( n - cn ) ص . پ . بىاطلاع و بىخبر . و غير معروف و ناشناس ناآشنائى ( n - cn 'i ) ا . پ . بىخبرى . و غير معروفى . نااصل ( n - asl ) ص . پ . آنكه اصل و نژاد ندارد و بدنژاد و نانجيب و بد اخلاق . ناالتفاتى ( n - eltef ti ) ا . پ . غفلت و بىخبرى . و بىپروايى . ناامن ( n - amn ) ص . پ . خطرناك و بدون امنيت و ناسالم و مخوف و جايى كه مردم در آسايش نباشند . ناامنى ( n - amni ) ا . پ . عدم امنيت و اغتشاش و عدم آسايش . نااميد ( n - omid ) و ( n - ommid ) ص . پ . در هر دو ياى مجهول - مأيوس و درمانده و بىچاره و لاعلاج و دلفگار . نااميدى ( n - omidi ) ا . پ . ياى اول مجهول - يأس و بىچارگى و درماندگى . ناآميزگار ( n - mizg r ) ص . پ . ياى مجهول - غير مأنوس و بىالفت . ناانبان ( n - anb n ) ا . پ . نام سازى كه ناى انبان نيز گويند . ناانديش ( n - andic ) ص . پ . ياى مجهول - هر چيز آشكار و روشن و بديهى كه محتاج بفكر و انديشه نباشد و تامل لازم نداشته باشد و بلاتامل . ناانصاف ( n - ens f ) ص . پ . بىانصاف و بىداد و ظالم و ستمگر . ناانصافى ( n - ens fi ) ا . پ . بىدادى و بىانصافى و ظلم و ستم . نااوس ( n 'us ) ا . پ . مأخوذ از يونانى - معبد ترسايان و آتشكده . ناآهار ( n - h r ) ص . پ . ناشتا و آنكه چيزى نخورده باشد و روزهدار . نااهل ( n - ahl ) ص . پ . ناقابل و نالايق و آنكه سزاوار نباشد . و غير موافق و نادرست و منافق . ناايمن ( n - ayman ) ص . پ . خطرناك و مخوف . ناب ( n b ) ا - ص . پ . صاف و پاك و بيغش و بىعيب و خالص و بىآميزش و زلال . و مانند و مشابه . و ناو . و ناوى كه بر كفل اسب و استر از فربهى افتد . ناب ( n b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چهار دندان پيشين سبع و بهايم . و شتر پير از كار افتاده . ناب ( n b ) ا . ع . آن دندان پيشين از انسان كه پس از رباعيات مىباشد و به فارسى نيشتر گويند . ج : انياب و انيب و نيوب . و ج ج : انابيب . و شتر ماده كلانسال . ج : انياب و نيوب و نيب . و نيز ناب : مهتر قوم و سيد قوم . ناباك ( n - b k ) ص . پ . بىباك و بىترس و بىپروا و دلير . نابالغ ( n - b leq ) ص . پ . نارسيده و كودكى كه بسن بلوغ و رشد نرسيده باشد . ناباور ( n - b var ) ص . پ . بىاعتماد و چيزى كه لايق باور كردن نباشد . ناباى ( n - b y ) ص . پ . محال ضد ممكن و غير معقول كه قابل تعقل نباشد . نابايست ( n - b yest ) ص . پ . نالايق . و نامناسب و ناروا و غير جايز و خلاف شرع . نابايستن ( n - b yestan ) ف ل . پ . ناپسند بودن و ناشايسته بودن و كراهت داشتن و غير مشروع بودن . نابايسته ( n - b yeste ) ص . پ . نالايق و ناروا و ناشايسته . و نابايسته هستى : چيزى كه وجود آن محال و غير معقول بود مانند شريك بارى . نابت ( n bet ) ا . ع . نام دهى در بصره . و از اعلام است . نابت ( n bet ) ص . پ . ماخوذ از تازى - روينده و روياننده . نابتة ( n betat ) ا . ع . نوخاسته از فرزندان خواه پسر باشد و يا دختر يعنى فرزندانى كه از حد كودكى تجاوز كرده و هنوز نا آزموده در كار باشند . و نيز نوخاسته از شتران . ج : نوابت . يق : نبتت لهم نابتة . و قولهم : ما احسن نابتة بنى فلان : يعنى چه نيكوست نوخاستگان فلان از فرزندان و شتران . و ان بنى فلان لنابتة شر : فرزندان فلان نوخاستگان شر مىباشند . نابجة ( n bejat ) ا . ع . بلا و سختى و رنج . و طعامى مر تازيان را در جاهليت كه از شير و پشم شتر مىساختند . نابح ( n beh ) ص . ع . سك بانك كننده . نابخة ( n bexat ) ا . ع . متكلم و سخنگوى . و بزركمنش و متكبر . و زمين دوردست . ج : نوابخ . نابخرد ( n - baxerad ) ص . پ . نادان و بىعقل . نابخردى ( n - baxeradi ) ا . پ . نادانى و ديوانگى . نابخشنده ( n - baxcande ) ص . پ . كسى كه از بخشش و دهش كراهت داشته باشد .