على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3623

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

انگور كه بر يكتنه قائم و برپا باشد . ميس ( mays ) م . ع . ماس ميسا و ميسانا ( از باب ضرب ) : خراميد و تبختر نمود و بىباكى كرد . و ماس الله فيه المرض : افزون كرد خداى مرض او را . ميساب ( mis b ) ا . ع . خرماى نزديك به رسيدن . و غوره خرماى نيم رسيده . ميساق ( mis q ) ا . ع . مرغى كه بال برهم زند هنگام پريدن . ج : مياسيق و مآسيق . ميسان ( mays n ) ا . ع . خرامنده و متبختر . و ستاره‌اى از جوزا و هر ستارهء درخشنده و روشنى . ج : مياسين . و يكى از دو ستاره هنعه كه منزل ششم از منازل قمر باشد و يا يكى از دو ستاره هقعه . و نام شهرستانى ميان بصره و واسط . و نام شب بدر . ميسان ( mis n ) ص . ع . خواب آلوده و خوابناك ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . و امراة ميسان : زن بسيار خراب و نيز زنى كه از وقار و استوارى گويا در حالت چرت مىباشد . ميسان ( mayas n ) م . ع . ماس ميسا و ميسانا . ر . ميس . ميسانة ( mis nat ) ص . ع . امراة ميسانة الضحى : زن بسيار خوابنده در وقت چاشت و اين مدح است زنان را . ميستان ( may - est n ) ا . پ . ميكده و شراب‌خانه و خمخانه و جايى كه در آن شراب را حفظ كنند . و منگنه شراب گيرى . و جايى كه در آنجا شراب را سبيل كنند . ميستى ( misti ) ا . پ . ياى اول مجهول - جذام و مبتلا بجذام . ميسر ( maysar ) ا . ع . نام گياهى . و نام موضعى . ميسر ( mayser ) ا . ع . بازى نرد و يا هر قمارى . و شتر كشتنى كه تازيان با ازلام بدان قمار مىكردند و معمولشان اين بود كه ابتدا شتر كشتنى بنسيه مىخريدند و مىكشتند و سپس آن را ببيست و هشت و يا بده قسمت تقسيم مىكردند پس هر كس كه باسم وى يكى از آن قسمتها بيرون مىآمد برده بود و نصيب او را مىدادند و آنكه تير بىنشان و بهره باسم وى در مىآمد علامت باخت آن بود و مىبايست توان بدهد . ميسر ( mayser ) م . ع . قمار كردن بازلام ، و الفعل من ضرب . ميسر ( moyassar ) ص . ع . آسان كرده شده . ميسر ( moyassar ) ا . ع . نواله‌اى كه از تخم مرغ و گوشت ترتيب مىدهند . ميسر ( moyassar ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - ممكن و هر چيز سهل و آسان كرده شده و هر چيز شدنى و ممكن الحصول و كردنى و قابل عمل و كار . و هر چيز يافتنى و دستياب و آماده و مهيا . ميسر ( moyasser ) ص . ع . سهل و آسان‌كننده . و رجل ميسر : مردى كه داراى ميش بسيار شير باشد . ميسرة ( maysar t ) ا . ع . سوى دست چپ خلاف ميمة . و توانگرى و ثروت . ميسرة ( maysarat ) و ( mayserat ) و ( maysorat ) ا . ع . آسانى و سهولت . ميسره ( maysare ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوى دست چپ و جناح چپ لشكر . و ميمنه ميسره : ر . ميمنه . ميسم ( meysam ) ا - ص . ع . داغ آهن . و خوبى و زيبايى و جمال . يق : امراة ذات ميسم : اى ذات جمال . ج : مواسم و مياسم . و نام شخصى . و علامت و نشان . و يق : رايت ميسما من الامر اعرفه اى علامة . و علامت‌دار و نشان‌دار . يق : رجل ميسم : مردى كه بر خود علامت و نشانى قرار داده كه بدان شناخته شود . ميسور ( maysur ) ص . ع . آسان كرده شده . ميسور ( maysur ) م . ع . آسان كردن . ميسور ( maysur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز آسان و سهل و دستياب و دست‌رس . ميسورات ( maysur t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كارهاى آسان و دست‌رس . ميسون ( maysun ) ا . ع . كودك خوش‌قامت نيكو روى . و نام ملكه‌اى . و نام دختر بجدل مادر يزيد بن معاويه . ميسيدن ( misidan ) ف م . پ . شستن و ماليدن . و نوازش كردن . و دوشيدن . ميش ( mayc ) ا . ع . آميزش و اختلاط . ميش ( mayc ) م . ع . ماش الصوف بالشعر ميشا ( از باب ضرب ) : آميخت پشم را با موى . و ماش لبن الضان بلبن الماعز : درهم كرد شير ميش را با شير بز . و ماش الخبر : پنهان كرد بعضى از آن خبر را و آشكار كرد بعض ديگر را . و ماش ما فى الضرع : نيمه دوشيد آن پستان را . ميش ( mic ) ا . پ . ياى مجهول - گوسپند نر . و گوسپند ماده . و برج اول از برج دوازده‌گانه كه برج حمل باشد . ميشا ( mic ) ا . پ . ياى مجهول - هميشه بهار كه بتازى حى العالم گويند . مئشار ( me'c r ) ا . ع . اره . و گره سردم ملخ . ج : مآشير . ميشار ( mic r ) ا . ع . اره .