على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3584
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رجل موزوز : مردى كه آواز بلند طربانگيز مىخواند . موزوع ( mavzu ' ) ص . ع . باز داشته شده . موزوم ( mavzum ) ص . ع . آنكه در مال وى اندكى زيان رسيده باشد . موزون ( mavzun ) ص . ع . سنجيده شده و اندازه كرده شده . و شعر سنجيده . موزون ( mavzun ) ص . پ . مأخوذ از تازى - وزن شده و سنجيده شده . و نيك آراسته شده و خوش و نيك و خوب و شايسته و پسنديده و پذيره و خوشآيند . و آواز خوشلحن . و كلام موزون : شعر و سخنى كه داراى سجع و قافيه باشد . و كلام ناموزون : سخن ناپسنديده و غير مطبوع . موزونة ( mavzunat ) ا . ع . زن كوتاه قد سنجيدهء خردمند . و در مراكش پول رايجى را گويند كه معادل بيست و چهار فلوس است . موزونى ( mavzuni ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سنجيدگى و نيك وزن كرده شدگى و نيك آراستگى . و شعرى كه نيك سنجيده بود و داراى وزن بود . موزه ( muze ) ا . پ . يك نوع پا اوزارى كه تا ساق پا وزير زانو را مىپوشاند و چكمه نيز گويند . و موزه نهادن : ترك سفر كردن و اقامت نمودن . و موزه در گل ماندن : درمانده شدن و پايبند گشتن و دشوارى و سختى كشيدن . موزه ( muze ) و ( mavze ) ا . پ . قسمى از حلوا . موزهبالين ( muze - b lin ) ا . پ . آستر نرمى كه در پاشنه كفش و يا موزه قرار مىدهند . موزه پوشيده ( muze - pucide ) ص . پ . چكمه به پا و چكمه پوشيده . موزهدوز ( muze - duz ) ا . پ . واو دويم مجهول - چكمهدوز و آنكه چكمه مىسازد . موزهگير ( muze - gir ) ص . پ . اسبى كه دندان مىگيرد و مىگزد سوار خود را . مؤزى ( mo'z ) ص . ع . در مشقت انداخته شده . مؤزى ( mo'zi ) ص . ع . در مشقت اندازنده . و آنكه مجراى آب و يا ازاء براى حوض و جز آن مىسازد . و آنكه نيكويى مىكند و توانگر مىگرداند . و آنكه افزونى مىكند . و آنكه ادا مىكند و باز مىدهد . و ترسان و بيمناك . موزى ( muzi ) ا . پ . بلغت درى : بلوط . و شاه موزى : شاه بلوط . موزيك ( muzik ) ا . پ . مأخوذ از فرانسه - صنعتى كه در آن آوازها را طورى تركيب مىكنند كه خوشآيند گوش و سامعه باشد و علم اين صنعت . و موزيك زدن : نواختن موزيكان . موزيكان ( muzik n ) و موزيگان ( muzig n ) ا . پ . آلات و ادوات موزيك . موزيكانچى ( muzik n - ci ) و موزيگانچى ( muzig n - ci ) ا . پ . آنكه موزيكان مىنوازد و سربازى كه پيشه وى نواختن موزيكان است . موزيكسازى ( muzik - s zi ) ا . پ . كارخانهاى كه در آن موزيكان مىسازند . موژ ( muj ) ا . پ . واو مجهول - تالاب و آبگير و آب انبار و استخر . موژ ( muj ) ا . پ . غم و اندوه و مصيبت . موژان ( muj n ) ا . پ . واو مجهول - نرگس نيم شكفته . و چشم شهلاى پر كرشمه و چشم خوابآلود . و شخص خواب آلوده . موژه ( muje ) ا . پ . واو مجهول - استخر و آبگير و تالاب و آب انبار . موژه ( muje ) ا . پ . غم و اندوه و مصيبت . و نام نوعى از حلوا . موس ( mavs ) م . ع . ماس شعره موسا ( از باب نصر ) : سترد موى آن را . و ماس راسه : سترد موى سر آن را . و ماس الرجل : استوار كرد آن مرد استره را . و نيز موس : لغتى است در مسى كه بدست بيرون آوردن نطفه باشد از زهدان ماده شتر . موس ( mus ) ا . ع . قلم حكاكى . و قلم تراش و گزلك . و استره . مؤس ( ma'os ) ا . ع . سخنچين و نمام . موسا ( mus ) ا . پ . يار و دوست . و كار نيك و آسان و پسنديده . و ماهيانه و مشاهره . موسائى ( mus 'i ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يهودى و متدين بدين حضرت موسى . موسب ( museb ) و مؤسب ( mo'assab ) ص . ع . كبش موسب : قچقار پر پشم . و كذلك : كبش مؤسب . موسترده ( mu - sotorde ) و ( mu - storde ) ص . پ . موى تراشيده و قلندر . و كچل و اصلع . و آنكه موى سر و ريش را تراشيده باشد . موسج ( musej ) ا . ع . نام شهرى در تهامه .