على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3532

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

آنكه دعوت مىكند و مىخواند بعض از قوم را . و منتقر العين : آنكه چشم وى بمغاك فرو رفته باشد . منتقز ( montaqez ) ص . ع . گوسپند مبتلا ببيمارى نقاز . و آنكه عطاى پست و حقير مىدهد . منتقش ( montaqac ) ص . ع . كنده‌كارى شده و قلم‌كارى شده و نقش شده . منتقش ( montaqec ) ص . ع . آنكه بر نگين نقش كردن مىفرمايد . و آنكه خار از پاى بر مىآورد . و شترى كه سپل بر زمين مىزند از جهة چيزى كه در سپل آن فرو رفته باشد . و منه قولهم : لطمه لطمة المنتقش . منتقص ( montaqes ) ص . ع . كم شده و ناقص و ناتمام . و كم‌كننده . منتقض ( montaqaz ) ص . ع . ريسمان تاب باز كرده . و بناى ويران شده . و عهد و پيمان شكسته شده . منتقع ( montaqa ' ) ص . ع . رنك و گونه برگشته . منتقع ( montaqe ' ) ص . ع . آنكه مىكشد شتر را براى مهمان از سفر آمده . منتقف ( montaqef ) ص . ع . آنكه مىكفاند حنظل را . و آنكه بيرون مىآورد چيزى را . منتقل ( montaqel ) ص . ع . از جايى بجايى شونده . منتقم ( montaqem ) ص . ع . كينه كشنده . و عتاب‌كننده . منتقم ( montaqem ) ص . پ . مأخوذ از تازى - انتقام كشنده و عقوبت كننده و آنكه پاداش مىدهد كارهاى بد كسى را . و منتقم حقيقى : خداوند عالم . منتقه ( montaqeh ) ص . ع . به شدهء از بيمارى و ناقه و داراى نقاهت . منتقى ( montaq ) ص . ع . بر گزيده . منتقى ( montaqi ) ا . ع . آنكه بر مىگزيند . و آنكه مغز از استخوان بر مىآورد . منتك ( mantak ) ا . پ . گياهى كه از آن جاروب مىسازند . منتكب ( montakeb ) ص . ع . آنكه بر دوش مىاندازد تيردان و يا كمان را . و آنكه در رنج و سختى مىافتد . منتكت ( montaket ) ص . ع . آنكه بسر در مىافتد . منتكث ( montakes ) ص . ع . لاغر و نزار . و ريسمان گسسته . و پيمان و عهد شكسته . و آنكه از حاجت خود بسوى ديگرى برميگردد . منتكس ( montakes ) ص . ع . سرنگون و نگون‌سار . منتكش ( montakec ) ص . ع . آنكه گل و لاى از چاه بيرون مىكشد . منتكف ( montakef ) ص . ع . در باران عرضه شده تا سپرى شدن باران . منتكئ ( montake ' ) ص . ع . دريافت‌كننده حق خود . منتمى ( montami ) ص . ع . منسوب شدهء به كسى . و بازى كه از جايى بجايى پرد . منتن ( menten ) و ( monten ) و ( monton ) ص . ع . بد بوى . منتن ( monten ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بد بوى . منتنة ( montenat ) ص . ع . مؤنث منتن : يعنى بد بوى . منتنه ( montene ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بد بو . و روايح منتنه : بويهاى بد . منت نهنده ( mennat - nahande ) ص . پ . آنكه نيكوييهاى بسيار مىكند و ممنون مىسازد . منتو ( mantov ) ا . پ . گيپاى كوچك . منتوجه ( mantuje ) ا . پ . قسمى از سنبل . منتور ( montaver ) ص . ع . آنكه جهت ازالهء مونوره مىكشد . منتوط ( montavet ) ص . ع . آويخته شده . و جاى دور گرديده شده . و آنكه شتر را براى آوردن خواربار مىبرد . منتوف ( mantuf ) ص . ع . از بيخ بركنده شده . منتوف ( mantuf ) ا . ع . از اعلام است . منتوى ( montavi ) ص . ع . آنكه در سفر قصد اقامت در يك منزلى مانند كاروانسرا و جز آن را مىنمايد . منتها ( montah ) م . ف - ا . پ . مأخوذ از تازى - آخر و آخرين و واپسين و همه و همگى و سراسر . و منتها درجه : آخرين درجه . و منتها مقصود : همهء مقصود و مراد . و نيز منتها : پايان و حد و نهايت و انجام و عاقبت . و منتهاى هر چيزى : نهايت آن چيز و جايى آن چيز بانجام رسيده و تمام مىگردد . و منتهاى مقصود و مراد : نهايت مقصود و مراد و آخرين مقصود و مراد . و بمنتهاى چيزى رسيدن : بانجام چيزى رسيدن . و از مبدء تا منتها : از اول تا آخر و از آغاز تا انجام .