دهنده و جداكننده . مميز ( momayyez ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بافراست و زيرك و دانا و فرق گذرانده و تميز دهنده و جداكنندهء خوب از زشت . مميزه ( momayyeze ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تميز دهنده و جداكننده خوب از زشت . و قوه مميزه : را نسبوت گويند . و مميزه داشتن : تميز دادن خوب از بد و فرق ميان آنها دادن . مميل ( mamil ) م . ع . مال ميلا و ممالا و مميلا . ر . ميل . مميلات ( momil t ) ع . ج . مميلة . مميلة ( momilat ) ا . ع . زن دل‌فريب . و زنى كه مقنعه كج دارد و برگرداند تا موى وى نمايان باشد . و زنى كه مايل مىكند ديگران را در مثل افعال و كردار خود . و زنى كه از ناز در راه رفتن سرين و دوش مىجنباند . و زنى كه ديگران را شانهء ميلاء مىكند . و زنى كه مردان را در فتنه مىاندازد . ج : مميلات . ممئى ( mam'iyy ) ص . ع . به صد رسانيده شده و صد عدد گشته . ج : ممئيون . ممئيون ( mam'iyyuna ) ع . ج . ممئى . من ( man ) ا . پ . وزنه‌اى را گويند كه در هر ولايتى بر مقدارى معين اطلاق مىكنند و من تبريز كه معمول اين زمان است عبارت از چهل سيرست و هر سيرى شانزده مثقال پس من عبارت از ششصد و چهل مثقال مىباشد . و نيز من : دل و قلب . و سوراخ وسط شاهين ترازو . و هر چيزى مانند گز انگبين و بيد انگبين و شير خشت كه بر درخت بندد . و تودهء از هر چيزى و خرمن توده كلان را گويند . من ( man ) پ . كلمهء اشاره بمعنى خود كه بدان به شخص خويشتن اشاره مىكنند . و من خودم : يعنى شخص خودم . من ( man ) ا . ع . اسمى است مبهم غير متمكن بمعنى كسى و هر كسى مانند من يقم اقم معه و اگر چه لفظ آن واحدست ولى شامل جماعت مىگردد مانند قوله تعالى : وَ مِنَ الشَّياطِينِ مَنْ يَغُوصُونَ لَهُ . و استعمال مىشود در استفهام بمعنى كى و كيست مانند : من عندك . و قوله تعالى : مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا . و قوله : فمن ربكما يا موسى . و قوله : و من يغفر الذنوب الا الله . و در اخبار بمعنى آنكه مانند : رايت من عندك . و در شرط و جزا بمعنى هر كه مانند : من يكرمنى اكرمه . و قوله تعالى : مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ . و گاه نكره موصوفه مىباشد مانند : مررت به من محسن اى انسان محسن . و يا نكره تامه مانند : و نعم من هو فى سرو اعلان اى و نعم من هو التابت فى حالتى السرو العلانية . و گاه در لغت اهل حجاز به آن حكايت كرده مىشود اعلام و كنيه‌ها و نكره‌ها و بمعنى كدام مىباشد و درين صورت تثنيه و جمع بر آن بسته مىشود مثلا اذا قال رايت زيدا قلت : من زيدا و اذا قال رايت رجلا قلت : منا و اذا قال جاء رجل قلت : منو و اذا قال مررت برجل قلت : منى . و اذا قال جائنى رجلان قلت : منان و ان قال رايت رجلين و مررت برجلين قلت : منين و اذا قال جائنى رجال قلت : منون و اذا قال : رايت رجالا و مررت برجال قلت : منين ، بتسكين النون فى الرفع و النصب و الجر و ان قال رايت الرجل قلت : من الرجل ، بالرفع و ان قال مررت بالامير قلت : من الامير ، بالرفع و ان قال رايت ابن اخيك قلت : من ابن اخيك ، بالرفع و كذلك ان ادخلت حرف العطف على من رفعت قلت : فمن زيد و من زيد ، و تقول فى المراة : منة و منتان و منات ، بالتسكين و ان وصلت قلت : منة يا هذا و منات ، بالتنوين و ان قال رايت رجلا حمارا قلت : من وايا و فى مررت بحمار و رجل قلت : اى و منى فقس عليه . من ( men ) ع . يكى از حروف جاره است بمعنى از و در چندين وجه استعمال مىگردد و بيشتر در ابتداى غايت استعمال مىشود ، مانند : انه من سليمان و خرجت من البغداد الى الكوفة و مطرنا من الجمعة الى الجمعة . دويم در تبعيض مانند : منهم من كلم الله و مذ الدرهم من الدراهم . سيوم در بيان جنس و تفسير و درين معنى بيشتر پس از ما و مهما واقع مىگردد . قوله تعالى : ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها . و قوله : ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ . و قوله : مَهْما تَأْتِنا بِهِ آية . و قول تعالى : وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فِيها مِنْ بَرَدٍ ، من اولى بمعنى ابتداى غايت است و من دويمى بمعنى تبعيض و سيومى بمعنى تفسير و بيان . چهارم تعليل مانند و ذلك من بناء جاءنى . و قوله تعالى : مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا . پنجم بدل مانند قوله تعالى : أَ رَضِيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ . و قولهم : و لا نيفع ذا الجد منك الجد اى و لا ينفع ذا الحظ حظه من الدنيا بذلك . ششم مرادف عن مانند قوله تعالى : فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ . و قوله : يا ويلنا قد كنا فى غفلة من هذا .